Artykuły

Przejdź do strony: 123 > >>

Aspekty religijne poezji Chieraskowa Adam Drozdek

Chieraskow był masonem i elementy masońskie znaleźć można w jego interpretacji dziejów stworzenia. Jednak jego poglądy w kwestii osobistego zbawienia są głęboko chrześcijańskie, szczególnie w Pocieszeniu grzeszników. W swej poezji Chieraskow podkreślał konieczność życia skierowanego na zbawienie, to jest życia zasadzającego się na cnotach moralnych. Religia staje się najważniejszym aspektem w życiu osobistym, ale na poziomie społecznym pogląd Chieraskowa na religię całkowicie się zmienia przez przypisanie religii jedynie roli podległej wymogom politycznym.

Kategorie komunikacyjne jako wyznaczniki stylów wystąpień publicznych Renata Przybylska

Artykuł ma na celu wyłonienie głównych kategorii komunikacyjnych wpływających na zróżnicowanie gatunków wypowiedzi publicznych o nastawieniu perswazyjnym, zwłaszcza występujących w języku polityki. Autorka proponuje uwzględnić następujące kategorie: odbiorca wypowiedzi, nadawca wypowiedzi, charakter interakcji między nadawcą a odbiorcą, sytuacja komunikacyjna, typ ekspresji, stopień aksjologizacji i emocjonalizacji przekazu, cel wystąpienia, stopień ceremonialności wystąpienia w opozycji do kreatywności, temat wystąpienia. Wymienione kategorie mogą stać się podstawą typologii współczesnych wystąpień publicznych w sferze życia politycznego i w rezultacie posłużyć do charakterystyki gatunków mowy w komunikacji publicznej.

Kategoria pamięci w Życiu Arseniewa Iwana Bunina Krzysztof Bałaban

Transpozycja filozoficznego pojęcia pamięci na materiał literacki w postaci powieści Iwana Bunina Życie Arseniewa stanowi główny temat niniejszego szkicu. Wyodrębniając kategorię pamięci lirycznej podającej wydarzenia autobiograficzne i historyczne przez pryzmat emocji narratora, przyjrzano się specyfice deskrypcji. Utożsamia się ona z analizą zjawiska oraz zawierającą różne poziomy chronologiczne narracją stanowiącą swoistą kontaminację owych poziomów i wpływającą na zmianę perspektywy odbioru.
Pod względem badań antropologicznych, wprowadzając utożsamienie pamięci i wspomnienia, można dojść do wniosku, iż pamięć liryczna konstytuuje postać narratora przez eksponowanie procesu stawania się osoby, a także jego aktywności duchowej. Jednocześnie pisarz rozpatruje zagadnienie pamięci-poznania determinującej fabułę i poszczególne sekwencje powieści oraz estetycznego aspektu poruszanego problemu, co z jednej strony wprowadza idealizację przeszłości, a z drugiej — wyznacza granice indywidualnej egzystencji korelującej z historią

Perswazyjność pierwszych polskich tekstów politycznych na przykładzie wypowiedzi posłów sejmu 1548 roku na temat ożenku króla Małgorzata Dawidziak-Kładoczna

W artykule analizowane są wystąpienia wygłoszone na sejmie piotrkowskim w 1548 roku, których celem było przekonanie króla Zygmunta Augusta do rezygnacji z małżeństwa z Barbarą Radziwiłłówną. Najobszerniejszą i najistotniejszą mowę wygłosił Andrzej Górka. Zawiera ona argumenty wysuwane również przez innych posłów, czyli przywoływanie mocy boskiej oraz powoływanie się na autorytet przodków władcy. Górka korzysta z takich środków retorycznych, jak powtórzenie, wartościujący epitet, metafora czy pytanie retoryczne, a także podobnie jak pozostali mówcy stosuje czasowniki imperatywne (przede wszystkim „prosić” i „radzić”). Wszystkie wypowiedzi posłów są stanowcze i jednocześnie podporządkowane ówczesnym zasadom etykiety językowej.

Pojęcie przestrzeni w wierszu Michaiła Lermontowa Из Гёте […] Горные вершины спят во тье ночной Aleksandr Smirnow

Wolne tłumaczenie Jurija Lermontowa poematu napisanego przez Johanna Wolfganga Goe-thego, oddaje zarówno istotę idei poety, jak i poetycką obrazowość. Utrzymując kompletność pejzażu, Lermontow nawiązuje do stanu idealnego, doskonałości. Jednostka ludzka odczuwa głęboką potrzebę odrzucenia fundamentalnych zasad życia. Rosyjski poeta w swoim tłumaczeniu zmienia relacje: podmiot–przedmiot. Świat materialny i duchowy jawią się w nim w niepanteistyczny sposób, tekst zwraca się w kierunku typowej tradycji romantycznej. Lermontow proponuje romantyczny rodzaj kontrastów obiektów bliskich i dalekich, pozbawia tekst konturów, nadając mu swobodę. Przestrzeń została obdarowana romantyczną funkcją pośrednika. Konfrontacja szczytów górskich i dolin stanowi ważny element utworów Lermontowa. Niemieckie oczekiwanie «stanu bezruchu» w tekście rosyjskim zostało usunięte. Lermontow dzieli tekst na dwie części. W drugiej części natura ma bezpośredni związek z oświeceniem duszy. W przeciwieństwie do wielu podziałów Goethego, Lermontow odtwarza antytezę szczytów i dolin w pierwszej części, a w drugiej części otwiera możliwe współgranie, współistnienie lirycznych doznań bohatera lirycznego w środowisku naturalnym. Tekst Lermontowa nie może być zrozumiany bez odniesienia do nieograniczonych, romantycznych doznań i nieosiągalnych ideałów w kontraście do panteistycznego pojednania z niedoskonałością człowieka w koncepcji Goethego. Od poematu Z Goethego istnieje bezpośrednia droga do Wychodzę samotnie na drogę…, który ujawnia przyczyny tragedii człowieka w świecie. Nawet w stanie śmiertelnej tęsknoty, uczucia bohatera nie dążą do stanu pokoju i panteistycznej nirwany. Tekst Wychodzę samotnie na drogę… jest wynikiem romantycznych poszukiwań Lermontowa, bez jego systemu obrazowania nie można zrozumieć przekładu mistrzowskiego utworu Goethego. Motyw samotności, która jest kluczem do twórczości Lermontowa, znajduje w nim całą pełnię tragedii. Jak w wierszu Z Goethego liryczna sytuacja samotnego, ustronnego spotkania z naturą nie jest możliwa dla przenikniętego panteistycznym nastrojem Goethego. Idealny spokój jest nieosiągalny w poetyckim świecie Lermontowa, jako że jest on zawsze związany z wolnością. Jeśli metafizycznie niewzruszony spokój (Ruh) dla Goethego jest uniwersalną stałą poetyckiego bytu, to kluczową formułą Lermontowa jest „Szukam wolności i pokoju!”.

Pamiętnik Iriny Knorring jako kobiece wyznanie Olga Demidowa

W artykule, opartym na pamiętniku emigracyjnej poetki Iriny Knorring (1906–1943), szczegółowo analizowane są pamiętnikarskie zapiski z lat 1920–1940, poświęcone życiu rosyjskiej emigracji w Bizercie i Paryżu. Autorka artykułu rozpatruje pamiętnik jako tekst w tekście, ukształtowany w warunkach wzajemnego nałożenia się prozatorskich zapisków i wierszy poetki wspomnianego dwudziestolecia. Zawartość poetycka pamiętnika konfrontowana jest z wierszami męża Knorring — poety Jurija Sofiewa.

Pogodzenie niepogodzonego w osobowości i kulturze. Władysław Chodasiewicz i Marina Cwietajewa Jelena Jewdokimowa

Autor artykułu rozpatruje zagadnienie wzajemnej korelacji rosyjskości i polskości w twórczości poetów rosyjskich — Władysława Chodasiewicza i Mariny Cwietajewej. Oboje, mający polskie korzenie, są ich świadomi i cenią je, jednocześnie służąc kulturze kraju, w którym się urodzili. Okazuje się zatem, że ojczyzna to jedynie ziemia i dom. Problem ten widoczny jest jeszcze dobitniej, gdy zestawimy go z pojęciem Boga. Stanowiska zajęte przez tych poetów pomagają usunąć sprzeczności, które wydają się nie do rozwiązania w polityce i historii.

Odczuwanie kosmosu, czyli co to jest imaginacja. Kod alchemiczny w powieści W. Odojewskiego Noce rosyjskie Diana Oboleńska

Powieść Noce rosyjskie (1844) okazała się swoistym filozoficzno-poglądowym manifestem Włodzimierza Odojewskiego. Idea „całościowości” (целостность), pojęta jako struktura świata wewnętrznego i zewnętrznego zarazem, została przedstawiona przez autora w pojęciach, zaczerpniętych z różnych systemów filozoficzno-ezoterycznych. Jedna z takich form — alchemiczna imaginacja — jest wykorzystana w artykule do interpretacji zjawiska korelacji, jakie występuje pomiędzy zmysłami a twórczą percepcją kosmosu.

Od narodowego do międzynarodowego i z powrotem — miejsca pamięci w procesie przejścia Zuzanna Dziuban

Artykuł stawia pytanie o konsekwencje politycznej transnacjonalizacji pamięci Holokaustu, zainicjowanej przez Konferencję Sztokholmską (2000) oraz stworzenie Grupy Roboczej do Międzynarodowej Współpracy w Dziedzinie Edukacji, Pamięci i Badań nad Holokaustem (1998),  dla kształtowania i badania miejsc pamięci upamiętniających Zagładę. Wskazując na praktyczne rezultaty, ale także napięcia związane z realizacją postulatu wspólnej Europejskiej pamięci Holokaustu (przede wszystkim w kontekście wschodniego rozszerzania UE), autorka zastanawia się nad formami politycznej mobilizacji pamięci o Zagładzie. Równocześnie zwraca uwagę na konieczność problematyzacji tych paradygmatów badawczych, które przy badaniu miejsc pamięci stawiają w centrum zainteresowania (i reprodukują) jedynie symboliczny konflikt pomiędzy ‘Wschodem’ i ‘Zachodem’ czy antagonizm pomiędzy wymiarem Europejskim i narodowym. Wychodząc od analizy konkretnego miejsca pamięci — byłego nazistowskiego obozu koncentracyjnego Staro Sajmište w Belgradzie — oraz realizowanych wokół niego projektów artystycznych i badawczych, artykuł pyta o możliwość budowania alternatywnych, lokalnych prób upolityczniania Holokaustu, krytycznych wobec projektów narodowych i transnarodowych.

Bohuslav Reynek — samotnik z Petrkova Libor Martinek

Niniejszy artykuł jest próbą przybliżenia czytelnikowi życia igłównych cech twórczości poety chrześcijańskiego Bohuslava Reynka. Jego autor rozwija również temat odbioru poezji Reynka i przekładów na obce języki, przede wszystkim na język polski. Za życia poety ukazały się tomy jego wierszy zatytułowane Žízně, Sníh na zápraží, Mráz v okně, Podzimní motýli i Odlet vlaštovek. Oprócz własnej twórczości tłumaczył z języka francuskiego i niemieckiego.
Reynek wraz z żoną Susanne Renaud zyskuje w ostatnim czasie na popularności, powstało nawet oficjalne stowarzyszenie dążące do przywrócenia pamięci o obydwojgu artystach. Utwory Bohuslava Reynka należą do najczęściej interpretowanych w czeskim środowisku artystów muzyków, m.in. obok twórczości Jana Skácela.
Autor niniejszego artykułu zajmuje się twórczością Reynka od roku 1992, kiedy to opublikował artykuł o zakazanych i zapomnianych pisarzach w tygodniku „Region“. Chociaż Bohuslav Reynek odszedł 28 września 1971 roku, można stwierdzić, że jest on artystą nieśmiertelnym.

Styl exposé premiera Donalda Tuska na tle zróżnicowania wewnętrznego polskiej debaty politycznej Eliza Grzelak, Arkadiusz Piniarski

Autorzy, opisując zróżnicowanie wewnętrzne wspólnotowego kodu polityków, zwracają uwagę na szczególną rolę polskiej debaty parlamentarnej. Proponują, by uwzględniając sytuację nadawczo-odbiorczą, wyodrębnić trzy style komunikacji parlamentarnej: wysoki, średni, niski.
W stylu wysokim redagowane są wypowiedzi podniosłe, okolicznościowe, które przede wszystkim poruszają. W stylu średnim utrzymane są wypowiedzi merytoryczne, dotyczące stanowienia prawa, czyli informujące. Przekazy wyłącznie nakłaniające, pozamerytoryczne, wykraczające poza schemat debaty parlamentarnej, realizowane są w stylu niskim.
Przykładem wypowiedzi utrzymanej w stylu wysokim są orędzia i exposé. Ostatnie dwa przemówienia premiera Donalda Tuska, prezentujące skład i plany nowego rządu, wzbudziły wiele kontrowersji. Pierwsze wystąpienie, według mediów było przekazem emocjonalnym, poruszającym. Natomiast drugiemu zabrakło podniosłości. Premier nakreślił realistyczny obraz trudnej kryzysowej rzeczywistości i wskazał konieczne rozwiązania ekonomiczne. Autorzy postanowili, analizując oba wystąpienia, zweryfikować te sądy. Analiza pokazała, że oba przemówienia, należą do wypowiedzi podniosłych. Mówca w każdym z nich uruchamiał wspólnotowy system wartości. Jedynymi przejawami agresji językowej była krytyczna ocena poprzedniego rządu lub opozycji. Wyjątek stanowiły fragmenty mowy poświęcone planom, jako wypowiedzi specjalistyczne okazały się bliższe stylowi średniemu.

Nadzór Policji Państwowej II RP nad życiem społeczno-politycznym Ukraińców w Galicji Wschodniej w okresie międzywojennym Oleg Razyhrajew

Artykuł jest poświęcony nadzorowi Policji Państwowej II RP nad społeczno-politycznym życiem Ukraińców w Galicji Wschodniej w okresie międzywojennym. Wyżej wspomniana działalność była jedną z podstawowych form aktywności policji na badanym obszarze. Dotyczyło to zwłaszcza policji politycznej i było uwarunkowane zaostrzeniem „kwestii ukraińskiej” w Polsce, przewagą liczebną ludności ukraińskiej oraz jej mocno opozycyjnym nastawieniem w stosunku do władz państwowych. W tekście opisano monitorowanie przez policję społecznej aktywności Ukraińców, funkcjonowania partii politycznych i organizacji społecznych, a także działalności poszczególnych działaczy religijnych i społecznych.

Przejdź do strony: 123 > >>
zamknij

Twoj koszyk (produkty: 0)

Brak produktów w koszyku

Twój koszyk Do kasy