Artykuły

Przejdź do strony: 123 > >>

Styl „plain language” i przystępność języka publicznego jako nowy kierunek w polskiej polityce językowej Tomasz Piekot, Marek Maziarz

Przedmiotem niniejszego artykułu jest styl pisania „plain language” („prosty język”) — standard komunikacji wprowadzony w wielu krajach do sfery publicznej za pomocą regulacji prawnych lub kampanii społecznych. Podstawowe założenie plain language mówi, że wszystkie treści istotne społecznie powinny być przekazywane obywatelom możliwie najprzystępniej. Autorzy artykułu rozważają możliwości opracowania, weryfikacji i zastosowania standardu plain language w polskiej sferze publicznej. Opisują też założenia polskiego modelu prostego języka, uznając za jego podstawę ilościowe miary przystępności tekstu. W pracy omówione zostały przykłady zastosowania jednej z takich miar — indeksu FOG Roberta Gunninga — do oceny przystępności polskich tekstów publicznych.

Werbalno-wizualne strategie perswazji w telewizyjnym reportażu interwencyjnym Marcin Poprawa

Autor artykułu stawia przed sobą dwa cele badawcze. Pierwszy z nich to opis i analiza wybranych strategii nakłaniających (perswazyjnych) na poziomie multimodalnego tekstu reportażu telewizyjnego. Jest to ważny i ciekawy gatunek (format) medialny, gdyż odbijają się w nim wzorce antropologiczno-kulturowe współczesnego dyskursu dziennikarskiego (m.in. pogoń za sensacyjnością, tabloidowość i perswazyjność komunikatów), a ponadto ważne zmiany nadawania i recepcji tekstu medialnego — w którym emotywnie nacechowany obraz dominuje nad słowem lub czasem przeinacza, uzupełnia jego treść.
Drugi cel artykułu — to studium przypadku kilku wydań telewizyjnego magazynu reporterskiego „Uwaga” (TVN). Autor opisuje strategie słowno-obrazowe o charakterze perswazyjnym, które służą nie tylko obrazowaniu podjętej przez dziennikarzy tematyki, ale także — popularyzacji ich stylu pracy (np. zaangażowanie ekipy dziennikarskiej w realizację materiału reporterskiego, demaskowanie spraw skrywanych przed opinią publiczną itp.).

Ars est recta ratio factibilium. Rzecz o własnościach perswazyjnych wybranej średniowiecznej ikonografi i religijnej Ryszard Solik

Zazwyczaj perswazję łączymy z tworzywem językowym, ale przestrzenią działań perswazyjnych może być także sztuka. W artykule omawiane jest to zagadnienie w kontekście wybranych nurtów i przykładów sztuki średniowiecznej, a ściślej ikonografii religijnej związanej z mistyką XIV wieku. W tej to przestrzeni sztuka zyskała rangę jednego z najważniejszych narzędzi komunikacji społecznej, a w konsekwencji również dydaktycznego i perswazyjnego działania. Nowa ikonografia pasyjna dostarczała przykładów, wzorów, motywowała działania i postawy, rozbudzała religijną wrażliwość, istotnie przeobrażając świadomość religijną i estetyczną środowisk mieszczańskich XIV wieku.

Perswazja i dyskurs Zła we współczesnej muzyce popularnej na przykładach Rolling Stones i Extremoduro Alfons Gregori

Przyglądając się dyskursom tworzonym we współczesnej muzyce popularnej, w wyobrażeniu młodzieży epoki nowoczesności rock jest często uważany za metonimiczny element autentyczności, a również — jako ruch — za istotny wytwór epoki romantyzmu. Zatem, gdyż wyciąga on jego motywy od satanizmu, udane słowa rockowe potrzebują retorycznej stylizacji w celu konstruowania perswazyjnych piosenek poza tradycyjną moralnością. Głównym zamiarem autora artykułu jest analizowanie porównawcze owego rodzaju stylizacji w „Sympathy for the Devil” Rolling Stones i w „Jesucristo García”, utworze hiszpańskiego zespołu Extremoduro, jako przykładach spopularyzowanych monologów dramatycznych prezentujących powszechnie znany temat: przyciąganie zła wykonane przez diaboliczne postacie.

Stylizacja mocy. Perswazyjność gatunków mowy Jacek Wasilewski

Komunikaty instytucjonalne reprezentujące dany porządek mają większą wagę niż komunikaty zwykłych nadawców. Artykuł traktuje o tym, jak schemat wypowiedzi zawarty w stylu i gatunku niesie z sobą schemat relacji ról społecznych nadawcy i odbiorcy. Role społeczne zawarte w stylach niosą obowiązujący kod grzecznościowy i zasady decorum. Dzięki komunikatywności stylistyki możliwe jest sygnalizowanie roli społecznej w gatunkach takich, jak np. reklama, groźba, wezwanie itp. Perswazja wówczas zależna jest od postrzeganej wiarygodności nadawcy, którą niesie sama stylistyka.
Stylistyka danego gatunku użytkowego konstruuje również możliwy świat metaforycznych ekwiwalencji np.: nadwaga = śmierć oraz schudnięcie kilku kilogramów = szczęście i samorealizacja. Siłą stylistyki mocy jest więc jej walor edukacyjny, o ile przyjmuje się, że niesione zawarte w stylu wartości. Jednym z takich totalizujących dyskursów jest język nauki. Posługiwanie się nim jest reglamentowane przez instytucje, przy których gromadzą się „zalegalizowani” naukowcy. Mimo to powstaje wiele pasożytniczych terminów, które imitując stylizacje naukowe, chcą przywłaszczyć sobie jej wiarygodność.
Nowe sytuacje komunikacyjne wytwarzają także nowe stylizacje, które są rytualne lub magiczne. Dotyczy to gatunków, jak list motywacyjny i poradniki sukcesu. Magicznie działa stylistyka potrzebna do stworzenia propagandowego mitu, w którym korzysta się takich żetonów językowych, jak matka-karmicielka, narodowość, wróg itp.
Stylistyka jest przedstawiona jako zestaw sygnałów, które pozwalają regulować stosunki społeczne bez zbędnego ukazywania stojącej za komunikatem siły i dominacji. Nadawca, jeśli nie ustala relacji za pomocą wolnej gry retorycznej, posługuje się zinstytucjonalizowaną rolą społeczną.

Jak być piękną i bogatą. Perswazyjny styl poradników chick lit na przykładzie książki Lany Biondić "Život na visokoj peti" Natalia Wyszogrodzka-Liberadzka

W artykule przedstawiono wykorzystanie stylu perswazyjnego w publikacji zaliczanej do poradników celebryckich, podgatunku literatury określanej jako chick lit. Wykreowany w poradniku Lany Biondić obraz współczesnej Chorwatki to ciekawe połączenie zachodnich, postępowych przekonań i bałkańskiego patriarchalnego wzorca, według którego o wartości kobiety decyduje jej poświęcenie dla rodziny i zdolność rozrodcza. Gatunek ten pojawił się już na polskim rynku wydawniczym, w Chorwacji zaś obecny jest od dekady, wzbudzając zainteresowanie czytelników i krytykę środowiska literackiego.

Akt komplementowania jako narzędzie strategii perswazyjnych w komunikacji interpersonalnej Beata Drabik-Frączek

Celem artykułu jest pokazanie, w jaki sposób akt komplementowania może być wykorzystywany jako narzędzie strategii perswazyjnych. Autorka wskazuje na najważniejsze jej zdaniem (w kontekście podejmowanego zagadnienia) różnice między perswazją a manipulacją, przedstawia wyznaczniki prototypowego aktu komplementowania, a także wyznaczniki aktu komplementowania o charakterze manipulacyjnym i o charakterze perswazyjnym. Przedmiotem dociekań są przede wszystkim te cechy komplementu, które czynią z niego narzędzie użyteczne dla perswazji. Analizując autentyczne, zasłyszane wypowiedzi, autorka pokazuje sposoby wykorzystywania komplementów w celu wywarcia wpływu na partnera interakcji i omawia czynniki, które decydują o jego perswazyjnej skuteczności (m.in. kwestia „twarzy” interlokutorów oraz wpływ na więź interpersonalną). Do analiz aktu komplementowania zostają wykorzystane w artykule m.in. narzędzia wypracowane na gruncie językoznawstwa kognitywnego: teoria kategoryzacji w oparciu o prototyp, model kategorii radialnej Lakoffa oraz model dynamiki sił wg Johnsona i Talmy’ego.

Codzienna „przemoc” konwersacyjna Kamilla Termińska

Przedmiotem artykułu są, prowadzone w sferze codzienności, rozmowy, w których rozmówcy mają, mówiąc ogólnie, jakąś „sprawę do załatwienia”, muszą zatem używać różnorodnych technik perswazyjnych. Wstępna definicja sytuacji komunikacyjnej dokonywana przez rozmówców, pozwala wydobyć ową „sprawę” i skorelować ją lub zderzyć z celami przyświecającymi adwersarzowi lub reszcie uczestników. Tytułowa „przemoc” jest środkiem gry konwersacyjnej opartej na nierówności ról i przysługuje temu z rozmówców, który ją zdobędzie i się nią posłuży. Justyfikacją działania komunikacyjnego są należące do „wiedzy milczącej” normy społeczne; ono samo zaś skonwencjonalizowane jest w gatunkach mowy, wewnątrz których stosowane są różnorakie taktyki i scenariusze działań.
W artykule przedstawiona jest goffmanowska, skontekstualizowana analiza kilku typów sytuacji komunikacyjnych, zilustrowana poprzez przytoczenie wzorcowych rozmów.
Jego zakończenie stanowi wyszczególnienie sposobów zarządzania rozmową oraz znakowych taktyk odmownych.

Perswazja dziecięca Barbara Boniecka

Perswazji upatruję w rozlicznych aktach mowy i w wielu różnych gatunkach tekstu, perswazja jest bowiem obecna zarówno w poleceniach, nakazach i zakazach, jak i w radach, instrukcjach, pytaniach, ocenach itp., mutatis mutandis w tekstach porad, tekstach instruktażowych, opiniujących, dyrektywnych itd., czyli niemal wszędzie. Jest oczywiście możliwe jej rozszyfrowanie w reprodukcjach tekstów (jak cytaty, stylizacje, naśladowanie, odtwarzanie, powielanie), widoczna jest też w ad hoc prowadzonych rozmowach, a także w słowach towarzyszących takim działaniom jak zabawy, co nie jest bez znaczenia w wypadku dzieci (i po części ich opiekunów), których wypowiedzi stanowią korpus badawczy dla tego artykułu.

„Ekspert”, „mędrzec”, „dowódca”, „wieszcz” i „dziadek” — różne role nadawcy programów partii politycznych, tworzone dzięki stylizacji Katarzyna Kłosińska

W artykule omówiono te cechy stylistyczne tekstów marginalnych polskich partii politycznych (współczesnych), które sprawiają, że ich nadawcy przypisują sobie (intencjonalnie lub nieintencjonalnie) różne role. Figura „eksperta” jest osiągana przez stosowanie stylu typowego dla języka nauk ekonomicznych i ścisłych. „Mędrzec” jest kreowany w tekstach pisanych językiem zbliżonym do języka traktatów filozoficznych i kazań religijnych. Figura „dowódcy” wyłania się z tekstów pisanych stylem podobnym do języka urzędowego, wojskowego czy do języka regulaminów. Rolę „wieszcza” polityk odgrywa, gdy posługuje się aforyzmami oraz tekstami przypominającymi utwory literackie. Kreacja na „dziadka” obecna jest w gawędzie, w której objaśniane są podstawowe prawdy.

Styl exposé premiera Donalda Tuska na tle zróżnicowania wewnętrznego polskiej debaty politycznej Eliza Grzelak, Arkadiusz Piniarski

Autorzy, opisując zróżnicowanie wewnętrzne wspólnotowego kodu polityków, zwracają uwagę na szczególną rolę polskiej debaty parlamentarnej. Proponują, by uwzględniając sytuację nadawczo-odbiorczą, wyodrębnić trzy style komunikacji parlamentarnej: wysoki, średni, niski.
W stylu wysokim redagowane są wypowiedzi podniosłe, okolicznościowe, które przede wszystkim poruszają. W stylu średnim utrzymane są wypowiedzi merytoryczne, dotyczące stanowienia prawa, czyli informujące. Przekazy wyłącznie nakłaniające, pozamerytoryczne, wykraczające poza schemat debaty parlamentarnej, realizowane są w stylu niskim.
Przykładem wypowiedzi utrzymanej w stylu wysokim są orędzia i exposé. Ostatnie dwa przemówienia premiera Donalda Tuska, prezentujące skład i plany nowego rządu, wzbudziły wiele kontrowersji. Pierwsze wystąpienie, według mediów było przekazem emocjonalnym, poruszającym. Natomiast drugiemu zabrakło podniosłości. Premier nakreślił realistyczny obraz trudnej kryzysowej rzeczywistości i wskazał konieczne rozwiązania ekonomiczne. Autorzy postanowili, analizując oba wystąpienia, zweryfikować te sądy. Analiza pokazała, że oba przemówienia, należą do wypowiedzi podniosłych. Mówca w każdym z nich uruchamiał wspólnotowy system wartości. Jedynymi przejawami agresji językowej była krytyczna ocena poprzedniego rządu lub opozycji. Wyjątek stanowiły fragmenty mowy poświęcone planom, jako wypowiedzi specjalistyczne okazały się bliższe stylowi średniemu.

Perswazyjność pierwszych polskich tekstów politycznych na przykładzie wypowiedzi posłów sejmu 1548 roku na temat ożenku króla Małgorzata Dawidziak-Kładoczna

W artykule analizowane są wystąpienia wygłoszone na sejmie piotrkowskim w 1548 roku, których celem było przekonanie króla Zygmunta Augusta do rezygnacji z małżeństwa z Barbarą Radziwiłłówną. Najobszerniejszą i najistotniejszą mowę wygłosił Andrzej Górka. Zawiera ona argumenty wysuwane również przez innych posłów, czyli przywoływanie mocy boskiej oraz powoływanie się na autorytet przodków władcy. Górka korzysta z takich środków retorycznych, jak powtórzenie, wartościujący epitet, metafora czy pytanie retoryczne, a także podobnie jak pozostali mówcy stosuje czasowniki imperatywne (przede wszystkim „prosić” i „radzić”). Wszystkie wypowiedzi posłów są stanowcze i jednocześnie podporządkowane ówczesnym zasadom etykiety językowej.

Przejdź do strony: 123 > >>
zamknij

Twoj koszyk (produkty: 0)

Brak produktów w koszyku

Twój koszyk Do kasy