Spis wszystkich numerów

Tom 63 (2019)

Tom 63 „Roczników Bibliotecznych” zawiera artykuły i materiały dotyczące różnorodnych aspektów kultury książki i komunikacji piśmiennej, od średniowiecza po czasy współczesne. Zagadnieniu historii książki poświęcone zostały trzy artykuły, z których uwagę zwraca przede wszystkim tekst dotyczący Ewangelistarza płockiego z XII wieku jako domniemanego najstarszego zachowanego kodeksu rękopiśmiennego powstałego na ziemiach polskich. Duże znaczenie dla perspektyw badawczych polskiej bibliologii ma z kolei erudycyjne opracowanie poświęcone rozwojowi i stanowi białoruskiej nauki o książce. Problematyki współczesnego edytorstwa polskiego zaś dotyczy tekst poświęcony faksymiliom jako typowi publikacji książkowej, a zagadnień komunikacji internetowej — artykuł traktujący o trwałości informacji dostępnej w Internecie. W dziale „Materiały” uwagę należy zwrócić przede wszystkim na obszerne i niemające jak dotąd analogii w polskiej literaturze bibliologicznej zestawienie stanu zbiorów starych druków w różnych instytucjach w Polsce. Interesujące dla polskiego czytelnika może być wreszcie omówienie działalności kulturalno-oświatowej wybranych bibliotek publicznych w Chinach.

Tom 62 (2018)

Tom 62 „Roczników Bibliotecznych” zawiera artykuły i materiały dotyczące różnorodnych aspektów kultury książki, dziejów prasy oraz teorii i współczesnych problemów edytorstwa, bibliografii i informacji naukowej. Do pierwszej grupy zagadnień należy biografia działającego na Słowacji w XVI wieku drukarza polskiego pochodzenia Valentina Mantskovita, a także edycja rozprawy Stanisława Przyłęckiego z I połowy XIX wieku na temat zjawiska bibliomanii. Komunikacji naukowej w XVII–wiecznej Europie poświęcony jest artykuł dotyczący angielskiego czasopisma naukowego „Philosophical transactions of the Royal Society”. Tematykę prasoznawczą reprezentuje w niniejszym tomie obszerny, oparty także na materiałach archiwalnych, artykuł poświęcony dziejom prasy zakładowej we Wrocławiu i okolicach w latach 1946–1990, a tematykę edytorską między innymi artykuł przedstawiający koncepcje edytorskie Leona Marszałka (1912–1996), wybitnego teoretyka i praktyka edytorstwa polskiego. Na pograniczu kultury książki i literatury mieści się artykuł dotyczący recepcji Baśni braci Grimmów w piśmiennictwie polskim przed 1939 rokiem. Wśród artykułów poświęconych bibliografii i informacji naukowej szczególną uwagę zwraca artykuł postulujący zastosowanie terminu „bibliografoznawstwo” w odniesieniu do nauki o bibliografii.

Tom 61 (2017)

Tom 61 „Roczników Bibliotecznych” zawiera artykuły i materiały dotyczące dziejów i współczesnych zagadnień książki, czytelnictwa i bibliotekoznawstwa. Pięć z nich poświęconych jest dziejom książki XV–XVI w., z czego dwa powstały na kanwie prowadzonych w Archiwum Archidiecezjalnym w Poznaniu prac inwentaryzacyjnych i dotyczą nieznanego dotąd modlitewnika z I poł. XVI w. oraz proweniencji fragmentu księgozbioru prymasa Stanisława Karnkowskiego. Na badaniach źródłowych oparty jest też artykuł poświęcony stosowanym w XV–XVI w. technikom introligatorskim. Na pograniczu zagadnień dziejów kultury, czasopiśmiennictwa, kolekcjonerstwa i edytorstwa naukowego I połowy XIX w. mieści się artykuł o Tomaszu Ujazdowskim. Z kolei problematykę urzędowej rejestracji druków w II Rzeczypospolitej omówiła Jadwiga Sadowska. W tomie znalazły się także trzy artykuły dotyczące zagadnień kultury książki XIX–I połowy XX w. w aspekcie lokalnym lub regionalnym: Wrocławia, Kalisza i Galicji Wschodniej. Zagadnień współczesnych dotyczą artykuły poświęcone bibliotekarstwu dla osób niepełnosprawnych z wadą wzroku, wybranym zagadnieniom czytelnictwa w Czechach oraz niezrealizowanemu projektowi ustawy o jednolitej cenie książki z 2015 r.

Tom 60 (2016)

Treść jubileuszowego, 60 tomu „Roczników Bibliotecznych”, nawiązuje do ogólnopolskich i wrocławskich tradycji i dorobku czasopisma. W pierwszej części znalazły się artykuły napisane przez specjalistów z wiodących ośrodków bibliotekoznawstwa w Polsce (Katowice, Kraków, Lublin, Łódź, Warszawa), poświęcone historii kształtowania się polskiego bibliotekoznawstwa uniwersyteckiego oraz charakterystyce powojennego dorobku polskiego księgo- i bibliotekoznawstwa w zakresie teorii bibliologii, dziejów drukarstwa i ruchu wydawniczego, dziejów bibliotek, bibliotekarstwa i badań nad książką. Wyrazem bliskich więzi łączących „Roczniki Biblioteczne” z wrocławskim bibliotekoznawstwem jest druga część niniejszego tomu, w której zamieszczone zostały artykuły pracowników Instytutu Informacji Naukowej i Bibliotekoznawstwa Uniwersytetu Wrocławskiego. Teksty te odzwierciedlają bieżące zainteresowania i kierunki badań naukowych prowadzonych obecnie w Instytucie. Prezentują one dużą różnorodność tematyczną, obejmując zagadnienia książki rękopiśmiennej, drukowanej i elektronicznej, źródeł do badań nad nimi, prasoznawstwa oraz informacji naukowej. Tom wieńczą tradycyjnie recenzje i artykuły recenzyjne. (Ze słowa wstępnego Od Redakcji)

Tom 59 (2015)

“Roczniki Biblioteczne” LIX to kolejny numer czasopisma naukowego z zakresu nauki o książce (bibliologii) i bibliotekoznawstwa. Zawiera teksty dotyczące m.in.: naukowego opracowania i katalogowania rękopisów nowożytnych i najnowszych (XVI–XX w.) w polskich bibliotekach w II połowie XX wieku (Maciej Matwijów); idei „biblioteki otwartej” Władysława Sergiusza Kazanowicza (Bożena Koredczuk) czy funkcji tytułów prac naukowych z zakresu językoznawstwa (Małgorzata Dawidziak-Kładoczna). Publikację uzupełniają: przegląd ostatnich anglojęzycznych prac z historii czytelnictwa (Anna Zdanowicz) oraz recenzje z publikacji księgoznawczych wydanych w latach 2012–2014.

Tom 58 (2014)

Tom 58 „Roczników Bibliotecznych” zawiera opracowania i materiały tematycznie różnorodne. Na plan pierwszy wybijają się w nim zagadnienia dotyczące proweniencji księgozbiorów historycznych oraz strat i rozproszenia polskich zbiorów bibliotecznych. Pierwszy nurt badań reprezentuje artykuł Weroniki Karlak, w którym autorka dokonała weryfikacji pochodzenia jednego z prywatnych księgozbiorów z XVII w., związanego osobami swoich właścicieli z Czechami i Śląskiem, a znajdującego się obecnie w Bibliotece Uniwersyteckiej we Wrocławiu. Drugą grupę zagadnień reprezentują artykuły Hanny Łaskarzewskiej i Piotra Tafiłowskiego — pierwszy z nich przedstawia losy bibliotek polskich ze wschodnich obszarów przedrozbiorowej Rzeczypospolitej w latach 1914–1920, drugi ukazuje stan rejestracji polskich księgozbiorów, które przeważnie w wyniku grabieży wojennych i zmian granic państwowych znalazły się w ciągu ostatnich kilku wieków poza obecnym terytorium Polski. Odmienny nurt badań reprezentuje erudycyjny artykuł Michała Choptianego, w którym egzemplarz książki stał się dla autora punktem wyjścia do przybliżenia sylwetki intelektualnej siedemnastowiecznego kaznodziei kontrreformacyjnego Fabiana Birkowskiego. Blok opracowań zamyka artykuł Grzegorza Niecia, poświęcony zainteresowaniom bibliofilskim i znaczeniu książki w warsztacie naukowym wybitnego polskiego uczonego — Henryka Markowskiego. Niniejszy tom uzupełniają recenzje z publikacji księgoznawczych wydanych w latach 2012–2013.

Tom 57 (2013)

Tom 57 „Roczników Bibliotecznych” przynosi bogato udokumentowane rozprawy z dziejów kultury książki: Kazimierz Ossowski ukazuje losy i dorobek drukarstwa warszawskiego przełomu XVIII i XIX w., Małgorzata Rowicka — obecność dzieł Juliusza Słowackiego w ruchu wydawniczym lat 1830–1914 na ziemiach polskich i na emigracji, Aleksandra Lubczyńska — działalność Towarzystwa Wydawniczego we Lwowie w pocz. XX w., a Michał Pszczółkowski — dokonania polskiego budownictwa bibliotecznego w latach międzywojennych. W głębszą przeszłość spoglądają: Michał Czerenkiewicz, który ujawnia niezrealizowany projekt edycji dzieł Szymona Starowolskiego w Antwerpii w XVII w. oraz Halina Rusińska-Giertych, publikując dokumenty archiwalne o Janie Filipowiczu, drukarzu i rytowniku we Lwowie w II poł. XVIII w. Artykuły Jacka Ladoruckiego i Pauliny Buchwald-Pelcowej prezentują warsztat naukowy przedstawicieli polskiej humanistyki: Janusza Dunina i Jerzego Starnawskiego. Obecne są ponadto stałe działy: recenzje i kronika.

Tom 56 (2012)

Nowy tom „Roczników Bibliotecznych” przynosi teksty o kulturze książki, jej dawniejszej i nowszej historii, o bibliotekach i bibliotekarstwie, o stanie badań w wybranych dziedzinach bibliologii. Tematem artykułów są m.in.: motyw „śmierci książki” w kulturze, historia opraw i introligatorstwa Renesansu, historia bibliotek XVII–XVIII w., cenzura książki dla dzieci w PRL, prasowy obraz księgarstwa antykwarycznego w PRL, historia bibliologii na Białorusi, nowe kierunki badań nad czytelnictwem, aktualna sytuacja czasopism naukowych w Polsce i system ich oceny. Tom zawiera również recenzje ważnych publikacji źródłowych, słowników, bibliografii i cennych opracowań historycznych.

Tom 55 (2011)

„Roczniki Biblioteczne” 55 to kolejny tom tej serii wydawniczej. Zebrany materiał tradycyjnie został podzielony na trzy części: Artykuły, Materiały oraz Recenzje i przeglądy. Trzy artykuły poświęcone są profesor Kazimierze Maleczyńskiej — jej pracy jako redaktora „Roczników Bibliotecznych”, jej badaniom dziejów książki oraz znaczeniu badań K. Maleczyńskiej dla Muzeum Papiernictwa w Dusznikach-Zdroju. Autorzy pozostałych artykułów poruszyli zagadnienia: staropolskiej książki rękopiśmiennej, księgozbioru Jana Heweliusza, Młodzieżowej Agencji Wydawniczej, organizacji bibliotekarstwa publicznego w Polsce w latach 1945–1951, a także francuskim bibliotekom publicznym. Część druga, zatytułowana Materiały, traktuje o Wydziale Bibliotekarsko-Oświatowym Wyższej Szkoły Nauk Społecznych TUR w Krakowie w latach 1946–1951, a także o habilitacji Adama Łysakowskiego w świetle źródeł. Tom zamykają recenzje książek z dziedziny bibliotekarstwa, jakie ukazały się w latach 2009–2010.

Tom 54 (2010)

Wrocławskiego „Roczniki Biblioteczne”, których 54. już numer wyszedł w tym roku, są z upływem lat coraz ciekawsze. Na blisko 300 stronach, wypełnionych wedle jedynej możliwej w tej formule pana Tuwimowej koncepcji, nazwanej przezeń uczenie „cicer cum caule”, znalazło się tym razem pięć artykułów, sześć studiów materiałowych i tyleż recenzji. Na szersze czytelnicze zainteresowanie mogą liczyć w zasadzie wszystkie zamieszczone tu artykuły: Andrzeja Dróżdża, Antonio Possevino (SJ) i jego rozprawa Cultura ingeniorum (1598) o wychowaniu młodzieży z dala od druków zakazanych; Jakuba Jakubowskiego rozważania o XVIII-wiecznej książce naukowej na podstawie Jakuba Teodora Kleina Historia piscium naturalis (Gedani 1740-1749); Krzysztofa Pawlika, Sekularyzacja pruska bibliotek fundacji kościelnych w Nysie; Marii Konopki – o kulturotwórczej roli lwowskich wypożyczalni książek, funkcjonujących przy tamtejszych księgarniach w II połowie XIX wieku; wreszcie Bogumiły Staniów, Rola książki popularnonaukowej dla dzieci i młodzieży w Polsce w latach 1945-1956. Fakty, opinie, komentarze. W dziale „Materiały” na pewno warto zwrócić uwagę na tekst Mieczysławy Adrianek, Rola bibliotek szkolnych w popularyzowaniu literatury niemieckiej w Księstwie Warszawskim i Królestwie Polskim, Ewy Wójcik analizę zawodowych kontaktów i metod współpracy z klientami jednego z lwowskich XIX-wiecznych antykwariuszy (Zygmunta Igla) oraz piękne wspomnienie Andrzeja Mężyńskiego i Jacka Wiesiołowskiego o profesorze Ryszardzie Marciniaku – „bibliotekarzu i historyku doskonałym”. Wśród recenzji szczególnie godne polecenia są omówienia pracy L.H. Reynoldsa i N.G. Wilsona, Skrybowie i uczeni. O tym, w jaki sposób antyczne teksty literackie przetrwały do naszych czasów, oraz zbioru Pasja książki. Studia poświęcone pamięci profesora Janusza Dunina, pod redakcją J. Ladoruckiego i M. Rzadkowolskiej.

Tom 53 (2009)

Roczniki Biblioteczne LIII są tomem poświęconym pamięci Kazimierza Piekarskiego, wybitnego znawcy i miłośnika książki, bibliografa i bibliotekarza wydanym w 65. rocznicę jego śmierci. Oprócz artykułów o życiu i działalności K. Piekarskiego na publikację składają się prace traktujące o dawnej książce, sposobach katalogowania starych druków oraz o szacie typograficznej książki. Tom - tradycyjnie już - uzupełniają recenzje i przeglądy, sprawozdania z konferencji bibliotecznych, a także nekrologi wybitnych bibliotekarzy.

Tom 52 (2008)

„Roczniki Biblioteczne” są ogólnopolskim czasopismem naukowym z zakresu nauki o książce (bibliologii) i bibliotekoznawstwa. Czasopismo publikuje opracowania dotyczące: - teorii i metodologii bibliologii, bibliotekoznawstwa i dziedzin pokrewnych, - szeroko rozumianej historii kultury książki, w tym historii ruchu wydawniczego, drukarstwa i księgarstwa, historii bibliotek i bibliotekarstwa, czytelnictwa i recepcji książki, bibliofilstwa, w Polsce i w świecie, - współczesnego bibliotekarstwa, zwłaszcza w odniesieniu do bibliotek naukowych, -kształcenia pracowników książki i bibliotek. Oprócz oryginalnych prac naukowych zamieszczane są krytyczne edycje materiałów źródłowych, recenzje polskich i zagranicznych publikacji specjalistycznych, kronika życia naukowego.