Przejdź do głównego menu Przejdź do sekcji głównej Przejdź do stopki

Nagłówek strony

CFP

2023, t. 27, nr 1: Co wiemy, jak działamy? Wiedza w czasie kryzysu

Red. Magdalena Matysek-Imielińska

Wobec pozornego dobrobytu, o którym zapewniała nas dotąd kultura neoliberalizmu, coraz trudniej było nam dostrzec kryzys demokracji, która – jak nam się wydawało – była okrzepła, oczywista i niewymagająca namysłu. Okres niebezpiecznego spokoju usypiającego naszą czujność obywatelską, świadomość polityczną, zaangażowanie instytucjonalne mamy już za sobą. Przed nami niepokojący czas decyzji, wyborów etycznych, wcale niebagatelnych codziennych stylów życia. Czy wobec tego warto jeszcze dziś sięgać do starych lektur i stary pytań? Jak na nowo kształtować postawę światłego obywatela (Alfred Schütz), jak ustrzec się przez „korozją charakteru”, zapowiadaną przez Richarda Sennetta, i upadkiem człowieka publicznego? Pytania te odnoszą się do tych wszystkich typów wytwarzanej wiedzy, która w sposób odpowiedzialny, krytyczny, świadomy i polityczny może zaangażować nas w społeczne tworzenie rzeczywistości. Jaką rolę w tym procesie odgrywają artyści, kuratorzy, animatorzy? Czy i jak działają instytucje podejmujące procesy edukacji zarówno tej formalnej, jak i nieformalnej? Jaką wiedzą dysponują aktywiści i popularyzatorzy wiedzy? Jakie kwestie określają jako pilne i wymagające zmiany społecznej? Jakie praktyki związane z wiedzą podejmują? Czy pomagają nam zrozumieć wpływ nauki i technologii na życie społeczne?

W  tym numerze „Prac Kulturoznawczych” chcielibyśmy podjąć refleksję nad następującymi zagadnieniami:

 - Jakie typy wiedzy i jakie formy jej upowszechniania sprzyjają postawom obywatelskim?;

 - Gdzie i w których obszarach kultury kształtują się świadomość i wiedza uczestników młodzieżowych strajków obywatelskich, klimatycznych, ekonomicznych?

 - Czy edukacja formalna kształtuje jeszcze krytyczne myślenie prowadzące do rozumienia globalnych procesów i zmiany naszej lokalności?

 - Czy daje się dziś zaobserwować jakieś modele współpracy między tymi, którzy naukowo wytwarzają wiedzę, a środowiskami lokalnymi, z których owa wiedza pochodzi?

 - Czy towarzyszy temu jakaś polityka kulturalna? Czy jest nam ona w ogóle potrzebna? Czy może kształtowanie się rzetelnej wiedzy wcale nie wymaga spójności i jest raczej żywiołowym procesem zdarzenia się dyskursów reprezentowanych przez różne środowiska?

Nabór tekstów trwa do 30.11.2022 r.

 

2023, t. 27, nr 2: (Pra)dzieje polskiej myśli o kulturze

Red. Krzysztof Łukasiewicz

Numer poświęcony będzie pra- i dziejom polskiej myśli o kulturze. Nawiązując do tytułu znanej książki Neila Postmana, chodzi o swoistą wyprawę „w stronę XVIII stulecia”. Na znaczenie tej epoki dla kształtowania terminów i pojęć kultury/cywilizacji oraz uświadomienia sobie problematyki kulturoznawczej wskazywano już wielokrotnie. Mimo wielu cennych prac to, co odnosi się dziejów myśli polskiej, nie zostało jeszcze wystarczająco dobrze rozpoznane, opisane i zinterpretowane. Zapraszamy zatem do nadsyłania artykułów, komunikatów, recenzji, które wiążą się ze wskazaną wyżej tematyką. W grę wchodzą szczegółowe rozważania z zakresu semantyki historycznej, analizy wybranych stanowisk czy prac, studia krytyczne dominujących dotychczas ujęć. Zachęcamy do poszerzenia grona myślicieli, których warto czy wręcz trzeba uwzględnić, oraz do śmielszego – avant la lettre – potraktowania pola przedmiotowego refleksji o kulturze.

Nabór tekstów trwa do 31.12.2022 r.

 

2023, t. 27, nr 3: Mnemotoposy i sny. Archiwum wspólnej pamięci                   

Red. Jacek Schindler, Izolda Topp-Wójtowicz

Numer dedykowany Stefanowi Bednarkowi, poświęcony będzie mechanizmom zapamiętywania oraz kulturowym formom, jakie przybiera zbiorowa pamięć historycznych doświadczeń. Mnemotoposy, jak określał je Bednarek, odnajdywane być mogą w różnych tekstach kultury, które uobecniają wartości przypisywane przeszłości, ważne dla kształtowania się wspólnot (od lokalnych czy regionalnych po narodowe).  Wśród nich szczególną rolę pełnią wspomnienia, stanowiące zapis marzeń sennych, traktowanych jako źródło rozpoznawania „multimodalnych przedstawień, wytworzonych przez niekontrolowane połączenia neuronalne w śpiącym mózgu”. Są one zarazem ukrytą formą  waloryzacji historycznych wydarzeń. Oczekujemy na teksty, które poświęcone będą rekonstruowaniu tak rozumianego archiwum wspólnej pamięci.  

Nabór tekstów do 28.02.2023 r.

 

2023, t. 27, nr 4: Imaginaria feministyczne

Red. Karolina Sikorska (UMK), Magdalena Popławska (UAM)

Obserwując rzeczywistość społeczną, zmieniającą się dynamicznie w ostatnich latach, zastanawiamy się, jakim przeobrażeniom podlega feministyczna wyobraźnia. Niektóre badaczki  mówią w tym kontekście o przewrocie feministycznym, analizując formy kobiecego oporu i publicznej aktywności [Majewska, 2018; Korolczuk, Kowalska i in. 2019]. Do przemeblowania feministycznej wyobraźni dochodzi także poprzez codzienne praktyki wspierające inne osoby, pracę opiekuńczą, rozwiązywanie problemów materialnych, zdrowotnych, przez działania, w których kobiety, osoby z doświadczeniem życia jako kobiety i ich sojusznicy zastępują wycofujące się ze swoich publicznych zobowiązań państwo [Grabowska, Rawłuszko, Leszko, Frydrych 2022].

Myśląc o współczesnych feministycznych imaginariach, pytamy, jak dziś rozumiany jest feminizm(y), jakie są jego narzędzia, kogo obejmuje swoimi działaniami. A także: co tworzy tę współczesną feministyczną wyobraźnię i zakreśla jej granice? Chcemy również przyglądać się przemianom, jakim ulegają m.in. sposoby przeżywania i opisywania przez kobiety własnych doświadczeń, nierzadko dzielonych w nowo powstałych, efemerycznych wspólnotach. Kolektywne strategie oporu i „radzenia sobie”, akcje solidarnościowe, upolitycznione macierzyństwo i siostrzeństwo, próby przejmowania opresyjnego języka czy praktyki wzajemnej troski to tylko wybrane z wielu działania przewartościowujące współczesne opowieści o życiu. Dająca się uchwycić przez filmy, prace artystyczne, teksty literackie i medialne oraz innego rodzaju przekazy transformacja emancypacyjnej wyobraźni oddziałuje na wizje przyszłości dostępne współczesnym kobietom i osobom z doświadczeniem życia jako kobiety. Ta nowa czy też odnowiona wyobraźnia okazuje się nie tylko istotnym narzędziem poznawczym, ale i wielokrotnie motorem sygnalizowanych tu przeobrażeń. Pytając o aktualne praktyki feministyczne i sposoby tworzenia ich reprezentacji, zapraszamy do dyskusji o feministycznych imaginariach – jak są konstruowane, co się w nich mieści, a na co miejsca (już) nie ma, w jaki sposób są hierarchizowane, wreszcie – jaki obraz przyszłości oferują. Jak współczesne feministyczne postawy i doświadczenia, coraz lepiej rozpoznane, zmieniają ruch feministyczny, jego słownik i dostępne narzędzia działań? Ale i jak zmieniają się pod wpływem feministycznych wartości popularne przekazy kulturowe, codzienne praktyki i jednostkowe biografie?

Zapraszając do nadsyłania tekstów do tego numeru „Prac Kulturoznawczych”, proponujemy dyskusję nad nowymi wymiarami wiedzy kulturowej, przeobrażającym się dyskursem publicznym i jawiącymi się jako możliwe bądź niemożliwe scenariuszami przyszłości, formowanymi z perspektywy feministycznej.

Nabór tekstów trwa do 15.05.2023 r.