Spis wszystkich numerów

Tom 24 Nr 1 (2020)

Niniejszy tom „Prac Kulturoznawczych” poświęcony jest w całości dziełu wybitnego izraelskiego filozofa Avishaia Margalita. Margalit w unikatowy sposób łączy w swoim dziele perspektywy filozofii języka, filozofii społeczno-politycznej, etyki z namysłem nad bieżącymi wydarzeniami i tendencjami zachodzącymi w kulturze, społeczeństwie i polityce. „Bohaterami” Margalitowych opowieści o pojęciach — jak sam nazywa własną działalność filozoficzno-krytyczną — są między innymi: upokorzenie, przyzwoite społeczeństwo, etyka pamięci, świadek moralny, zgniły kompromis czy zdrada. Zamieszczone w tomie przekłady, pochodzące z prac The Decent Society i The Ethics of Memory, dotyczą niezwykle ważnych w dorobku tego myśliciela, a także intelektualnie nośnych, koncepcji upokorzenia i świadka moralnego. Zgromadzone tu teksty prezentują, niemal nieznaną polskiej humanistyce, myśl Margalita, korzystając z niej w różnych obszarach: od analizy świadectw ocalałych, po rozważania o demokracjach w Europie Środkowo-Wschodniej jako przyzwoitych społeczeństwach. To, wydawałoby się, szerokie spektrum tematyczne pokazuje jedynie wycinek możliwości, jakie daje lektura Margalita. Dzieło izraelskiego filozofa może stanowić podstawę czy inspirację do rozmaitych twórczych adaptacji oraz polemik w polu refleksji o kulturze, polityce czy prawie. Zachęcamy zatem do czytania Margalita.

Tom 23 Nr 4 (2019)

Czwarty numer „Prac Kulturoznawczych” za rok 2019 jest zapowiedzią wprowadzenia nowego działu w ramach czasopisma — „Kontynuacje” — i zaproszeniem do nadsyłania do niego tekstów. Redakcji zależy, aby tematy, które były centralne dla wcześniejszych tomów, doczekały się ciągu dalszego. W grę wchodzą zarówno nawiązania bezpośrednie, jak i poszerzenie czy uzupełnienie podnoszonych już problemów. Dlatego w inaugurującym wspomniany dział numerze znalazły się między innymi rozważania o Mickiewiczowskim pojmowaniu literatury, omówienie relacji między gospodarką a kulturą czy przemyślenia dotyczące Rema Koolhasa, analizowanego na podstawie koncepcji Brunona Latoura. Nawet opublikowany w dziale „Archiwum” tekst źródłowy i artykuł o jego autorze są kontynuacją, jako że dorobek Ignacego Lubicz Czerwińskiego prezentowaliśmy w tomie za rok 2015. W planie ogólniejszym nowy dział „Prac Kulturoznawczych” jest także wyrazem zrozumienia ciągłości kultury.

Tom 23 Nr 2-3 (2019)

Nadając numerowi tytuł Kultura misji, chcemy przyjrzeć się rozmaitym projektom kulturowym, które były i są podejmowane pod hasłem misji. Eksplorując różne typy misji (cywilizacyjne, religijne, naukowe, polityczne, kosmiczne czy ekologiczne), pytamy o to, co jest im wspólne. W naszym przekonaniu tym, co łączy te projekty, jest ich związek z wartościami, który czyni z nich interesujący przedmiot badań kulturoznawczych. Misje są bowiem świadectwem kulturowej różnorodności, przez co mogą prowadzić do aksjotycznych konfliktów, zderzenia niewspółmiernych skal i układów wartości. Jakkolwiek towarzyszą im szczytne cele, mają one też ciemną stronę związaną z podbojem, wyzyskiem czy eksploatacją środowiska.

Tom 23 Nr 1 (2019)

Temat przewodni — „Kultura jako przedmiot i podmiot krytyki” — kolejnego numeru naszego pisma ujmuje jeden z podstawowych pod względem genezy, struktury i funkcji problemów refleksji o kulturze. Na wewnętrzny związek między krytyką i kulturą, szczególne usytuowanie myślenia krytycznego w polach filozofii kultury i kulturoznawstwa zwracano już uwagę wielokrotnie. Ale przewartościowania, które przeobraziły współczesną kulturę, i przekształcenia — głównie za sprawą rozmaitych cultural turns — którym podległo dzisiejsze o nim myślenie, zachowując impuls i intencje krytyki, wymagają odmiennego sposobu jej uprawomocniania i uprawiania. Zebrane w tym tomie prace są tego przykładami, które nie ukrywając żadnych dwuznaczności i aporii, jasno przekonują o poznawczej doniosłości i społecznej ważności krytycznego stosunku do kultury i zarazem krytycznego potencjału jej samej.

Tom 22 Nr 4 (2018)

„Prace Kulturoznawcze” Mobilność rzeczy wpisują się we współczesną dyskusję nad statusem materialności i sprawczością rzeczy. Tym, co na jej tle wyróżnia zawarte w nich teksty jest połączenie zainteresowania rzeczami i ludźmi w ruchu. Pytanie o status przedmiotów materialnych i zmianę ich funkcji pojawia się w związku z powojennymi, przymusowymi przesiedleniami, ale też z migracjami ekonomicznymi czy współczesnymi społecznymi protestami oraz procesami globalizacji. Rola, jaką rzeczy odgrywają w indywidualnej oraz zbiorowej pamięci, muzealizacja rzeczy i ich ożywianie w ponownym użyciu, zmysłowe doświadczenie i wędrówki samych rzeczy pokazane są na intrygujących i prowokujących do kolejnych pytań przykładach: bagażu przesiedleńca, sztambucha, pamiątki po zmarłych, stołu z recyklingu wykonanego przez ludzi bez domu, ubrań z second handu, maski Guya Fawkesa, podręcznika DSM oraz figury Trzech małp z Nikko.

Tom 22 Nr 3 (2018)

Koncepcja tomu wynika z przekonania o niedocenionym udziale nieukończonych filmów w obrębie działań podejmowanych w kinematografii i poznawczym potencjale ukrytym w dokumentacji i przebiegu inicjatyw filmowych, nawet jeśli zakończyły się — z perspektywy twórców — niepowodzeniem albo ich realizacja została dokończona po wielu latach przez inną ekipę filmową. Autorzy artykułów wychodzą poza ciasny tekst samych filmów i wnikliwie przyglądają się procesowi twórczemu, który nie zawsze przechodzi w skończone dzieła o istotnym znaczeniu kulturowym, ale — o czym nie można zapominać — również tę kulturę tworzy. W sytuacji kiedy dzieło filmowe nie jest gotowe, kompletne lub przekazane zostało na pewnym etapie produkcji innemu twórcy, tym bardziej warto prześledzić proces jego realizacji, stąd też w prezentowanych tekstach o (nie)dokończonych filmach Orsona Wellesa, Terry’ego Gilliama, Wernera Herzoga, Siergieja Eisensteina, Alfreda Hitchcocka, Yael Heronski, Andrzeja Wajdy i Sylwestra Chęcińskiego humanistyczne badania nad kontekstem literackim i estetycznym filmu ustępują miejsca metodom kulturoznawczym i socjologicznym.

Tom 22 Nr 1-2 (2018)

Zasięg debat poświęconych antropocenowi — postulowanej nowej epoce w dziejach Ziemi — świadczy o tym, że nie jest on wyłącznie „faktem” naukowym przyciągającym uwagę przyrodoznawców, lecz także fenomenem kulturowym budzącym rozmaite kontrowersje, wywołującym zbiorowe emocje i afekty, poruszającym wyobraźnię humanistów i artystów. Nadając prezentowanemu tomowi „Prac Kulturoznawczych” tytuł Klimat kultury, pragniemy zwrócić uwagę na wzajemne i rzadko dostrzegane relacje zachodzące między klimatem a kulturą. Mając na uwadze dokonujące się współcześnie pod hasłem posthumanistyki rekonfiguracje pojęć natury i kultury, jak również popularność, jaką cieszą się ujęcia sieciowe i relacyjne, chodzi nam nie tyle o proste „warunkowanie” kultury przez klimat, ile o obustronne wpływy oraz wzajemne przeplatanie się tego, co naturalne i kulturowe.

Tom 21 Nr 4 (2017)

Autorzy prac zebranych w niniejszym numerze „Prac Kulturoznawczych” pragną uniknąć redukcyjnego dla sztuki traktowania jej jako jeden z fenomenów czy dziedzin kultury. Skupiają się na tym, jakie, w jaki sposób i z jakim natężeniem w medium sztuki dają o sobie znać problemy, które mieszczą się w polu przedmiotowym refleksji o kulturze. Wykracza to poza przyznanie prymatu funkcji poznawczej sztuki, intelektualizowanie jej treści i wykorzystywanie jej jedynie jako ilustracji, względnie przykładu. Dlatego w rozważaniach o Mickiewiczowskiej Grażynie, o Simmlowskiej interpretacji twórczości Michała Anioła, o Kryształowym Pałacu i współczesnych transformacjach jego idei czy o afektywnych motywach doświadczenia estetycznego chodzi o uchwycenie zagadnień i rozwiązań kulturoznawczych. Podobnie zamieszczone w tym numerze opisy wybranych zjawisk z pogranicza kultury i sztuki (architektura, kinematografia, okładki płytowe, ekspozycje muzealne) wskazują na tkwiące w nich analityczne, diagnostyczne, prognostyczne i praktyczne potencje dla współczesnej kultury i partycypacji w niej.

Tom 21 Nr 3 (2017)

Zamieszczone w „Pracach Kulturoznawczych” XXI, nr 3 artykuły są rezultatem inspiracji nowymi poszukiwaniami, ideami, perspektywami pojawiającymi się we współczesnej humanistyce, które odrzucają, renegocjują oraz poddają refleksji tradycyjny i dominujący w niej antropocentryzm. Ich autorzy poszukują innego sposobu konceptualizacji, opisu i wyjaśniania relacji zachodzących między nami — ludźmi a innymi istotami i zjawiskami świata, w którym żyjemy. Takiego, w którym człowiek nie jest miarą wszechrzeczy, lecz próbuje zrozumieć otaczającą go Inność czy Inności, a także swoją względem nich odmienność.

Tom 21 Nr 2 (2017)

Czy jedzenie jest sztuką? Od ponad dwudziestu lat toczy się burzliwa dyskusja wokół, zaniedbywanego dotychczas teoretycznie, zmysłu smaku. Estetycy, kulturoznawcy, antropolodzy i znawcy sztuki zadają pytania o status smaku wśród pozostałych zmysłów i o możliwość estetycznej waloryzacji praktyk kulinarnych. Powinowactwa jedzenia i sztuki można szukać, analizując pracę kucharki/kucharza pod kątem wartości estetycznych, wyznaczając warunki przejścia od zwykłego „aktu jedzenia” do wyrafinowanej „sztuki jedzenia” albo przyglądając się działaniu współczesnych artystów, którzy dostrzegają potencjał sztuki w technikach kulinarnych i produktach spożywczych. Czytelnik nowego numeru „Prac Kulturoznawczych” otrzymuje artykuły rozważające wszystkie z tych trzech możliwości.

Tom 21 Nr 1 (2017)

Pytanie o kulturę postsekularną, zawarte w tytule niniejszego tomu „Prac Kulturoznawczych”, stanowi zachętę do namysłu zarówno nad kwestiami współczesnej kulturowej kondycji religii, jak i religijnej kondycji kultury. Jesteśmy świadkami powrotu problematyki związanej z religią do współczesnej humanistyki i nauk społecznych. Dyskusje wykroczyły poza kwestie konfliktu Kościoła i państwa, a tym samym problem władzy, ku zagadnieniom teologicznym, filozoficznym i kulturoznawczym. Autorzy tomu z różnych perspektyw (politologicznej, filozoficznej, historycznej, filologicznej, kulturoznawczej) podejmują zagadnienia związane z kulturowym istnieniem wiary i niewiary.

Tom 20 (2016)

Skąd bierze się chęć mówienia o uczestnictwie i dlaczego raz jeszcze? Warto podjąć temat ponownie nie dlatego, że rozważania zawarte w numerze XIX „Prac Kulturoznawczych” były niewystarczające, niepełne. Przeciwnie: owe refleksje ujawniły niezwykle istotny teoretyczny, a często metateoretyczny obszar domagający się badań nad samą teoretyczną kategorią „uczestnictwa”. Odpowiedzieć chcemy na pytania, jak różne zwroty obecne we współczesnej humanistyce (językowy, tekstualny, kulturowy, performatywny) otwierają przestrzeń kolejnych problemów badawczych, bardziej szczegółowych pytań i wątpliwości wiązanych z „uczestnictwem”. Obecną sytuację Markus Miessen diagnozuje jako „koszmar partycypacji”, machinę wciągającą demokratycznie i równościowo wszystkich, domagając się uwagi, zaangażowania, działania. Doskonale pokazał tę wszechogarniająca siłę kultury Peter Beilharz w artykule stanowiącym jednocześnie pretekst do szerokiej dyskusji zamieszczonej w XX numerze „Prac Kulturoznawczych”.

Tom 19 (2016)

Uczestnictwo w kulturze to nie monolog. W akcie uczestnictwa dochodzić musi do dialogu, do potencjalnej współpracy powstałej z wzajemnego porozumienia lub krytycznego oglądu. Zakładając różny stopień autorefleksji i krytyczności, partycypacja zmierza do rozpoznania pewnego oporu, przeszkody, jaką stawia rzeczywistość. To nie gładkie, rozproszone percypowanie świata, lecz napotykanie na niezgodę, poważne, odpowiedzialne traktowanie tego, kto (co) stoi po drugiej stronie dialogicznej wymiany. A to rodzi potrzebę bezpośredniego działania, czynnego zaangażowania, aktywizmu. Autorzy zaprezentowanych w 19 numerze „Prac Kulturoznawczych” artykułów pokazują Czytelnikowi różne rodzaje praktyk: artystyczne, polityczne, naukowe, podróżnicze. Łączy je, w różnym stopniu eksponowana, perspektywa performatywna. Dla każdego z Autorów bowiem istotny jest podmiot sprawczy oraz jego skłonności do myślenia krytycznego i choćby drobnego kwestionowania rzeczywistości, stawiając jej opór.

Tom 18 (2015)

„Kultura nie-ludzka” może wydawać się określeniem oksymoronicznym, zwłaszcza w świetle tych koncepcji kultury, które zwykły ją utożsamiać ze światem człowieka. W kontekście toczonych we współczesnej humanistyce debat o relacjach między tym, co ludzkie i nie-ludzkie przestaje kojarzyć się z ludzkim barbarzyństwem i odnosi się do nie-ludzkich form istnienia (zwierząt, roślin, rzeczy itp.). Teksty zebrane w najnowszym numerze „Prac Kulturoznawczych” poświęcone są głównie teorii aktora-sieci Brunona Latoura, który jest jednym z inspiratorów wspomnianych dyskusji. Autorzy poruszają wątki dotychczas w polskiej recepcji myśli francuskiego filozofa mało rozpoznane. Chodzi przede wszystkim o komentarze do ostatniej pracy Latoura o badaniach sposobów istnienia, w której sięga on po bliskie wrocławskiemu kulturoznawstwu — choć jak sam zauważa, uznawane za przestarzałe — pojęcie wartości.

Tom 17 (2015)

Najnowszy numer „Prac Kulturoznawczych” poświęcony jest problematyce przewodników i ich funkcjonowaniu w kulturze. Z jednej strony przewodniki prezentowane są w nim jako kulturowe fenomeny o różnej genezie i postaci. Wskazuje się na ich historyczną zmienność, której przyczyn poszukiwać można w przemianach, jakim podlegają nasze obrazy świata, modele wykształcenia i techniki komunikacji. Także kultura rozumiana bywa jako przewodnik i stanowi to jeden z interesujących sposobów jej opisu. Zróżnicowana perspektywa widzenia i kultury, i przewodników otwiera się na nowe pytania. Czy rola, jaką dziś odgrywają przewodniki w naszym życiu, jest przejawem instytucjonalizacji i kontynuacją modernistycznego modelu poznania? Stoi za nimi nowa wizja świata poddanego naszej kontroli czy poczucie niepewności? Czy rozwijający się nurt przewodników alternatywnych wskazuje na tendencję do zastąpienia skonwencjonalizowanych i skomercjalizowanych poradników bądź informatorów, czy może wpisuje się we współczesne poszukiwania takich form doświadczania rzeczywistości, które mieszczą się między poznawaniem a praktykowaniem?

Tom 16 (2014)

Nauka nowa Giambattisty Vica stosunkowo późno została uznana za klasyczną pozycję refleksji o kulturze, co było spowodowane wieloma przyczynami. Uzyskawszy jednak już tę rangę, należy do tych, których lektura jest wciąż ponawiana czy to w celu lepszego jej zrozumienia, czy to w poszukiwaniu źródeł współczesnego myślenia i inspiracji dla niego. Autorzy, których prace złożyły się na 16. tom „Prac Kulturoznawczych”, zmierzyli się z koncepcją neapolitańskiego myśliciela nie tyle, by oddać jej historyczne zasługi, ile by odpowiedzieć na pytania o jej żywotne problemy i sensy. Przy takim podejściu takie zagadnienia, jak: dyskusja Vica z kartezjanizmem i filozofią oświeceniową, jego ujęcie roli Opatrzności i religii, sposób traktowania mitu czy nawet opis olbrzymów, ujawniają wymiar przekraczający czas, z którego się wywodzą. W grę wchodzi także etos obywatelski, za którym Vico się opowiadał i który perswadował, znaczenie jego filozofii dla myśli i działalności politycznej oraz jego analiza relacji języka i poezji, słowa i obrazu. Kwestie te były już przedmiotem namysłu dawniejszych badaczy jego twórczości, dlatego też ich ujęcia stały się ważnym tematem w aktualnym, rozumiejącym i analitycznym odbiorze Nauki nowej.

Tom 15 (2013)

Czterdziestolecie powołania pierwszych w Polsce uniwersyteckich studiów kulturoznawczych na Uniwersytecie Wrocławskim zachęcało, aby piętnasty tom „Prac Kulturoznawczych” poświęcić zagadnieniu przyszłości. Zaproszeni do współpracy autorzy podejmują w nim wiele istotnych pytań — od perspektyw rysujących się przed humanistyką przez wizje i miejsce przyszłości zarówno w kulturze współczesnej, jak i w przeszłości, po szanse i ograniczenia naukowych prognoz dotyczących kultury oraz możliwości przewidywania realizujące się w innej niż naukowa formie (np. w sztuce). Wagę tych pytań poświadcza także dawniejsza refleksja o kulturze, w której pytanie o przyszłość pojawiało się, zarówno gdy przedstawiano obraz nowej kultury, jak i gdy niepokojono się jej aktualnym stanem. Publikacja dyskusji panelowej z udziałem animatorów życia kulturalnego oraz reprezentantów instytucji zarządzania kulturą dopełnia współczesny obraz tego, w jakim stopniu kultura staje się czynnikiem kształtującym przyszłość jako taką oraz jakie jej wizje proponuje.

Tom 14 Nr 2 (2012)

Teksty zamieszczone w „Pracach Kulturoznawczych” XIV/2 Natura (w) granica(ch) kultury poświęcone są płynności i przenikaniu się sfer natury i kultury oraz poznawczymi i etycznymi dylematami związanymi z tym faktem. Podejmują problem złożonych relacji wzajemnego obcowania ludzi i zwierząt oraz wyzwania, jakie stanowi dla człowieka jego ciało i współczesne biotechnologie. Prezentują artystyczne odpowiedzi na te pytania, a także kulturowe wyobrażenia przyrody i ich historyczne przemiany. Tom stanowi kontynuację i dopełnienie problematyki poprzedniego numeru „Prac Kulturoznawczych” Kultura (w) granica(ch) natury.

Tom 14 Nr 1 (2012)

Kolejny numer „Prac Kulturoznawczych” poświęcony jest klasycznemu zagadnieniu poznawania kultury, to znaczy jej relacji do natury. Charakterystyka tego stosunku zawiera się w sposobie definiowania kultury, ale w ciągu wieków zmieniało się zarówno rozumienie każdego z jego członów, jak i związku między nimi, związku, którego najważniejszą właściwością zdaje się graniczność. Autorzy artykułów zebranych w tym tomie, analizując współczesne dyskusje wokół posthumanizmu i koncepcji aktora-sieci, ekspansywny rozwój neuronauk czy nowe koncepcje ontologiczne, ukazują współzależności i napięcia na tym pogranicznym obszarze, ich strukturę i dynamikę. Z kolei zawarte materiały historyczne (G. Klemm, L. Gumplowicz, J. Czekanowski, J. Szczepański i inni) przedstawiają tytułowe zagadnienie w odniesieniu do kwestii rasy. Pokazują one wyraźnie, jakie podstawy i różnorodne konsekwencje miało dane stanowisko. Do ponawiania pytania o relację między tym, co kulturalne, a tym, naturalne, skłaniają bowiem zarówno przemiany samej rzeczywistości oraz namysłu nad nią, jak i autorefleksyjność ludzkiego działania, w tym zwłaszcza naukowego.

Tom 13 (2012)

Kolejny tom serii „Prace Kulturoznawcze” zatytułowany Audiosfera miasta jest zbiorem artykułów, w których autorzy opisują dźwięki występujące w miastach, przede wszystkim we Wrocławiu, ale również w Wenecji czy Londynie. Przedstawione zostały dźwięki obecne między innymi w sztuce ogrodowej, architekturze krajobrazu oraz przestrzeni domowej. Autorzy często skupiają się na konkretnych przykładach, takich jak wrocławskie instalacje dźwiękowe „(Od)głosy w zaułkach”, muzyka w ogrodach wrocławskich, audiosfera dolnośląskich wystaw rzemiosła i przemysłu, audiosfera wczesnych kin. Tom wydany pod redakcją Roberta Losiaka i Renaty Tańczuk. Wydanie publikacji dofinansowane przez Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego.

Tom 11 (2010)

Tytuł XI tomu „Prac Kulturoznawczych” nawiązuje do kategorii idiografizmu, którą upowszechnił na przełomie XIX i XX wieku niemiecki filozof Wilhelm Windelband. Zaproponował on, by za jej pomocą odróżniać nauki humanistyczne – jako skupione na opisie tego, co jednostkowe i niepowtarzalne – od nauk przyrodniczych, dążących do odkrywania praw uniwersalnych. Idea idiografizmu stała się dla autorów tekstów zamieszczonych w tym tomie punktem wyjścia do rozważań nad licznymi i zróżnicowanymi problemami współczesnej humanistyki. W tomie zawarte są artykuły teoretyczne, podejmujące wątek klasyfikacji nauk i poszukujące w ten sposób aktualnych odpowiedzi na pytanie o charakter nauk humanistycznych, a także prace definiujące na nowo miejsce idiografizmu we współczesnych badaniach antropologicznych i historiozoficznych. Obok nich można też znaleźć prace, w których nowy idiografizm rozpatrywany jest jako strategia badawcza na przykład w socjologii i w badaniach nad globalizacją, a także artykuły poświęcone historii teatru, kolekcjonerstwu i pejzażowi dźwiękowemu, w których została wykorzystana strategia opisu jednostkowych zdarzeń.

Tom 12 (2011)

Kolejny numer „Prac Kulturoznawczych” nawiązuje do aktualnie toczonych dyskusji o kondycji humanistyki, sięgając do etymologii słowa „kultura”. Przy czym nie chodzi o powrót do formuły Cycerona, lecz jej twórcze wyzyskanie i atrakcyjność poznawczą dla potrzeb myśli współczesnej. Kultura bowiem należy do słów często dziś nadużywanych, funkcjonuje pomiędzy poznawczymi nadziejami, jakie wciąż budzi to pojęcie, a jego radykalnym odrzuceniem. W tej mierze podjęte zostaje też zagadnienie charakteru i zobowiązań dzisiejszej myśli humanistycznej i kulturoznawczej, przy jednoczesnym wskazaniu na filozoficzne, socjologiczne i antropologiczne losy pojmowania kultury, jej związki z praktyką i praktykowaniem. Na zróżnicowanych przykładach – neolitycznego performensu, krajobrazu i pamięci – analizowane są procesy różnicowania się i procesualnego charakteru sposobu uczestnictwa w kulturze, bycia w niej i jej doświadczania. Z kolei to, jakie użytki z łacińskiego źródłosłowu wyprowadzali dla rozwijanych przez siebie koncepcji Matthew Arnold i Werner Jaeger (autorzy klasycznych już tekstów, których przekład przynosi ostatnia część „Prac Kulturoznawczych”), daje możliwość ich skonfrontowania z tym, jak Cycerońska formuła, mniej lub bardziej jawnie, funkcjonuje we współczesnych debatach kulturoznawczych.

Tom 10 (2007)

Seria Prace Kulturoznawcze obejmuje przede wszystkim prace zbiorowe, składające się z artykułów i rozpraw, z zakresu kultury i cywilizacji. Co pewien czas ukazuje się tom monograficzny, czyli poświęcony jednemu określonemu tematowi z wymienionego zakresu. Niejako specjalnością tej serii jest refleksja teoretyczna, nieraz z pogranicza filozofii, a zwłaszcza aksjologii i estetyki, a także związana z teorią poszczególnych dziedzin sztuki. W serii publikowane są także teksty zdające sprawę z prowadzonych w Katedrze Kulturoznawstwa badań nad sztuką, zwłaszcza najnowszą.