Spis wszystkich numerów

Tom 14 Nr 2 (2012): Natura (w) granica(ch) kultury

Teksty zamieszczone w „Pracach Kulturoznawczych” XIV/2 Natura (w) granica(ch) kultury poświęcone są płynności i przenikaniu się sfer natury i kultury oraz poznawczymi i etycznymi dylematami związanymi z tym faktem. Podejmują problem złożonych relacji wzajemnego obcowania ludzi i zwierząt oraz wyzwania, jakie stanowi dla człowieka jego ciało i współczesne biotechnologie. Prezentują artystyczne odpowiedzi na te pytania, a także kulturowe wyobrażenia przyrody i ich historyczne przemiany. Tom stanowi kontynuację i dopełnienie problematyki poprzedniego numeru „Prac Kulturoznawczych” Kultura (w) granica(ch) natury.

Tom 14 Nr 1 (2012): Kultura (w) granica(ch) natury

Kolejny numer „Prac Kulturoznawczych” poświęcony jest klasycznemu zagadnieniu poznawania kultury, to znaczy jej relacji do natury. Charakterystyka tego stosunku zawiera się w sposobie definiowania kultury, ale w ciągu wieków zmieniało się zarówno rozumienie każdego z jego członów, jak i związku między nimi, związku, którego najważniejszą właściwością zdaje się graniczność. Autorzy artykułów zebranych w tym tomie, analizując współczesne dyskusje wokół posthumanizmu i koncepcji aktora-sieci, ekspansywny rozwój neuronauk czy nowe koncepcje ontologiczne, ukazują współzależności i napięcia na tym pogranicznym obszarze, ich strukturę i dynamikę. Z kolei zawarte materiały historyczne (G. Klemm, L. Gumplowicz, J. Czekanowski, J. Szczepański i inni) przedstawiają tytułowe zagadnienie w odniesieniu do kwestii rasy. Pokazują one wyraźnie, jakie podstawy i różnorodne konsekwencje miało dane stanowisko. Do ponawiania pytania o relację między tym, co kulturalne, a tym, naturalne, skłaniają bowiem zarówno przemiany samej rzeczywistości oraz namysłu nad nią, jak i autorefleksyjność ludzkiego działania, w tym zwłaszcza naukowego.

Tom 13 (2012): Audiosfera miasta

Kolejny tom serii „Prace Kulturoznawcze” zatytułowany Audiosfera miasta jest zbiorem artykułów, w których autorzy opisują dźwięki występujące w miastach, przede wszystkim we Wrocławiu, ale również w Wenecji czy Londynie. Przedstawione zostały dźwięki obecne między innymi w sztuce ogrodowej, architekturze krajobrazu oraz przestrzeni domowej. Autorzy często skupiają się na konkretnych przykładach, takich jak wrocławskie instalacje dźwiękowe „(Od)głosy w zaułkach”, muzyka w ogrodach wrocławskich, audiosfera dolnośląskich wystaw rzemiosła i przemysłu, audiosfera wczesnych kin. Tom wydany pod redakcją Roberta Losiaka i Renaty Tańczuk. Wydanie publikacji dofinansowane przez Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego.

Tom 12 (2011): Kultura jako cultura

Kolejny numer „Prac Kulturoznawczych” nawiązuje do aktualnie toczonych dyskusji o kondycji humanistyki, sięgając do etymologii słowa „kultura”. Przy czym nie chodzi o powrót do formuły Cycerona, lecz jej twórcze wyzyskanie i atrakcyjność poznawczą dla potrzeb myśli współczesnej. Kultura bowiem należy do słów często dziś nadużywanych, funkcjonuje pomiędzy poznawczymi nadziejami, jakie wciąż budzi to pojęcie, a jego radykalnym odrzuceniem. W tej mierze podjęte zostaje też zagadnienie charakteru i zobowiązań dzisiejszej myśli humanistycznej i kulturoznawczej, przy jednoczesnym wskazaniu na filozoficzne, socjologiczne i antropologiczne losy pojmowania kultury, jej związki z praktyką i praktykowaniem. Na zróżnicowanych przykładach – neolitycznego performensu, krajobrazu i pamięci – analizowane są procesy różnicowania się i procesualnego charakteru sposobu uczestnictwa w kulturze, bycia w niej i jej doświadczania. Z kolei to, jakie użytki z łacińskiego źródłosłowu wyprowadzali dla rozwijanych przez siebie koncepcji Matthew Arnold i Werner Jaeger (autorzy klasycznych już tekstów, których przekład przynosi ostatnia część „Prac Kulturoznawczych”), daje możliwość ich skonfrontowania z tym, jak Cycerońska formuła, mniej lub bardziej jawnie, funkcjonuje we współczesnych debatach kulturoznawczych.

Tom 11 (2010): Nowy idiografizm?

Tytuł XI tomu „Prac Kulturoznawczych” nawiązuje do kategorii idiografizmu, którą upowszechnił na przełomie XIX i XX wieku niemiecki filozof Wilhelm Windelband. Zaproponował on, by za jej pomocą odróżniać nauki humanistyczne – jako skupione na opisie tego, co jednostkowe i niepowtarzalne – od nauk przyrodniczych, dążących do odkrywania praw uniwersalnych. Idea idiografizmu stała się dla autorów tekstów zamieszczonych w tym tomie punktem wyjścia do rozważań nad licznymi i zróżnicowanymi problemami współczesnej humanistyki. W tomie zawarte są artykuły teoretyczne, podejmujące wątek klasyfikacji nauk i poszukujące w ten sposób aktualnych odpowiedzi na pytanie o charakter nauk humanistycznych, a także prace definiujące na nowo miejsce idiografizmu we współczesnych badaniach antropologicznych i historiozoficznych. Obok nich można też znaleźć prace, w których nowy idiografizm rozpatrywany jest jako strategia badawcza na przykład w socjologii i w badaniach nad globalizacją, a także artykuły poświęcone historii teatru, kolekcjonerstwu i pejzażowi dźwiękowemu, w których została wykorzystana strategia opisu jednostkowych zdarzeń.

Tom 10 (2007): Kultura i tragiczność

Seria Prace Kulturoznawcze obejmuje przede wszystkim prace zbiorowe, składające się z artykułów i rozpraw, z zakresu kultury i cywilizacji. Co pewien czas ukazuje się tom monograficzny, czyli poświęcony jednemu określonemu tematowi z wymienionego zakresu. Niejako specjalnością tej serii jest refleksja teoretyczna, nieraz z pogranicza filozofii, a zwłaszcza aksjologii i estetyki, a także związana z teorią poszczególnych dziedzin sztuki. W serii publikowane są także teksty zdające sprawę z prowadzonych w Katedrze Kulturoznawstwa badań nad sztuką, zwłaszcza najnowszą.