Zasady etyki

Zasady etyki publikacyjnej czasopisma „Neerlandica Wratislaviensia”

Komitet Redakcyjny prowadzi selekcję nadsyłanych artykułów naukowych zgodnie z zasadami i standardami etycznymi rekomendowanymi przez MNiSW (Kodeks Narodowego Centrum Nauki dotyczący rzetelności badań naukowych i starania o fundusze na badania) oraz COPE (COPE’s Best Practice Guidelines for Journal Editors). Autorzy, redaktorzy i recenzenci zobowiązują się postępować zgodnie z zasadami etycznymi na każdym etapie publikacji tekstu.

Obowiązki autorów

Specyfika artykułów

Zgłoszone przez autorów artykuły powinny odpowiadać tematyce czasopisma Neerlandica Wratislaviensia, które publikuje teksty z zakresu języka, literatury i historii Niderlandów.

Rzetelność naukowa

Autorzy artykułów zobowiązani są do przedstawienia w nadsyłanych artykułach rzetelnej, oryginalnej oraz obiektywnej interpretacji wyników badań, która będzie możliwa do zweryfikowania przez inne osoby: recenzentów oraz czytelników artykułu.

Oryginalność tekstu

Autorzy artykułów mogą zgłaszać do publikacji wyłącznie teksty własne, które nie zostały opublikowane lub złożone do druku w innym czasopiśmie, monografii lub pracy zbiorowej.

Wykorzystanie wyników badań, twierdzeń bądź danych z innych źródeł należy opatrzyć przypisem lub umieścić w tekście w formie cytatu (zgodnie z wytycznymi przedstawionymi w stylesheet).

Autorzy zobowiązani są przedstawić wszystkie wykorzystane w pracy materiały źródłowe zgodnie z wytycznymi czasopisma (lay-out i stylesheet).

Plagiat (m.in. przedstawienie pracy innego autora jako własnej, parafraza fragmentów innych prac bez przypisu, wykorzystanie wyników badań innych osób bez wskazania źródła) oraz fabrykowanie lub fałszowanie danych są nieetyczne i tym samym nieakceptowalne.

Rzetelność źródeł

Autorzy powinni powoływać się na publikacje, które w konkretny i istotny sposób łączą się z badanym w artykule zagadnieniem, wpływają na treść pracy i przedstawione w niej wnioski oraz nadają jej odpowiedni kontekst w ramach szerszej dyskusji naukowej. Informacje uzyskane na drodze nieoficjalnej (rozmowa, korespondencja z udziałem osób trzecich), nie mogą zostać wykorzystane w tekście bez pisemnej zgody tych osób.

Autorstwo artykułu

Autor ma obowiązek podać informacje o źródłach finansowania publikacji, wkładzie osób trzecich, instytucji lub innych podmiotów (financial disclosure) szczególnie w przypadku, gdy tekst powstał w rezultacie współpracy w ramach projektu badawczego.

Autor ma obowiązek przedstawić  informacje o osobach bądź instytucjach, które wniosły wkład merytoryczny w powstanie artykułu (korekta językowa, tłumaczenie, materiał ilustracyjny itp.) Należy wymienić te osoby bądź instytucje w przypisie, określić ich wkład, a w przypadku pracowników uczelni wyższych wskazać afiliację.

Autor publikacji jest zobowiązany ujawnić wkład poszczególnych autorów w powstanie tekstu (z podaniem ich afiliacji), przy czym główną odpowiedzialność za artykuł ponosi autor zgłaszający manuskrypt.

Ghostwriting (sytuacja, gdy osoba trzecia wniosła istotny wkład w powstanie publikacji, bez ujawnienia swojego udziału jako jednego z autorów lub bez wskazania jej roli w podziękowaniach zamieszczonych w publikacji) i guest authorship (sytuacja, gdy udział autora jest znikomy lub w ogóle nie miał miejsca, a mimo to jest wskazany jako autor/współautor publikacji) są uznawane za przejaw nierzetelności i nieuczciwości naukowej.

Wszelkie formy plagiatu czy autoplagiatu (wielokrotnej publikacji utworów własnych lub ich fragmentów jako tekstów nowych, bez podania stosownej informacji) są niedopuszczalne. Konsekwencje prawne nieuczciwości i nierzetelności naukowej ponosi autor artykułu.

Wraz z artykułem autor nadsyła podpisaną deklarację, że: zapoznał się z zasadami obowiązującymi autorów; artykuł nie został złożony do druku lub opublikowany w innym czasopiśmie, monografii lub pracy zbiorowej; w nadesłanym artykule zamieszczono informację o finansowaniu badań przez osoby lub instytucje krajowe i zagraniczne. Autor deklaruje, że odpowiada za rzetelność naukową przesłanego tekstu.

Powiadomienie o błędach

W przypadku stwierdzenia istotnego błędu lub nieścisłości we własnym artykule autor zobowiązany jest do powiadomienia o tym redaktora tomu/czasopisma i współpracy z nim w celu skorygowania tekstu, jeśli uzna to za niezbędne. Jeżeli redaktor dowie się od osoby trzeciej, że opublikowana praca zawiera błąd, obowiązkiem autora jest współpraca z redaktorem w celu wyjaśnienia lub skorygowania błędu.

Za wszelkie uchybienia powyższym zasadom etyki odpowiada autor.

Obowiązki Komitetu Redakcyjnego

Decyzje o publikacji

Komitet Redakcyjny podejmuje ostateczną decyzję w sprawie publikacji tekstów zgłoszonych do czasopisma uwzględniając, opinie recenzentów wewnętrznych i zewnętrznych. Kryteria oceny stanowią: zgodność tekstu z profilem pisma, merytoryczny poziom artykułu oraz jego oryginalność.

Ocena artykułu formułowana jest na podstawie zawartości merytorycznej. Kryteria, jak: rasa, płeć, orientacja seksualna, wyznanie religijne, pochodzenie etniczne, obywatelstwo,  przekonania polityczne autora, a także relacje osobiste z autorem nie wpływają na ocenę artykułu.

Współpraca Komitetu Redakcyjnego z autorami i recenzentami

Komitet Redakcyjny wskazuje wszystkim osobom zaangażowanym w proces publikacji artykułu (autorom, redaktorom i recenzentom) konieczność postępowania zgodnie z zasadami etyki.

Komitet Redakcyjny:

  1. dba, by proces oceny był sprawiedliwy, obiektywny i bezstronny;
  2. wybiera recenzentów wewnętrznych i zewnętrznych, którzy posiadają odpowiednią wiedzę specjalistyczną w danej dziedzinie i nie pozostają w konflikcie interesów z autorem artykułu.

Redaktor naczelny oraz redaktor należący do Komitetu Redakcyjnego nie może podejmować decyzji dotyczących artykułów, których jest autorem lub tekstów autorstwa członków rodziny. Artykuły te podlegają standardowym procedurom obowiązującym w czasopiśmie.

Poufność

Działania Komitetu Redakcyjnego objęte są klauzulą poufności. Nie udostępnia się żadnych informacji na temat treści artykułów, tożsamości autorów i recenzentów osobom spoza Komitetu Redakcyjnego.

Informacje (np. opis i wyniki przeprowadzonych badań, dane, twierdzenia) dotąd niepublikowane, a przedstawione w nadesłanym artykule są traktowane jako poufne i nie mogą zostać wykorzystane w publikacjach własnych Redaktora naczelnego oraz redaktorów należących do Komitetu Redakcyjnego bez pisemnej zgody autora artykułu.

Rzetelność naukowa

Komitet Redakcyjny podejmuje działania mające na celu zapewnienie wysokiego poziomu naukowego publikowanych artykułów oraz ich rzetelności i uczciwości naukowej.

Komitet Redakcyjny odnotowuje wszelkie przejawy nierzetelności naukowej, zwłaszcza łamania i naruszania zasad etyki obowiązujących w nauce (m.in. ghostwriting, guest authorship, plagiat).

Podejrzenia o nierzetelność i nieuczciwość naukową zostają zweryfikowane przez Komitet Redakcyjny w drodze procedur zgodnych z diagramami Comittee on Publication Ethics (COPE), dostępnych na stronie internetowej:

https://publicationethics.org/files/Full%20set%20of%20Polish%20flowcharts.pdf

Wykryte wypadki nierzetelności i nieuczciwości naukowej będą demaskowane, włącznie z powiadomieniem odpowiednich podmiotów (instytucje zatrudniające autorów, towarzystwa naukowe, stowarzyszenia edytorów naukowych, redakcje czasopism naukowych, uczelnie itp.).

Komitet Redakcyjny może opublikować odpowiednie sprostowanie, korektę, wyjaśnienia lub przeprosiny, stosownie do okoliczności.

Obowiązki recenzentów

Zgłoszone do publikacji teksty podlegają recenzji wewnętrznej (dokonanej przez członków Komitetu Redakcyjnego) oraz (po akceptacji wewnętrznej) dwóch recenzentów zewnętrznych na zasadzie double blind peer review (autor i recenzenci zewnętrzni nie znają swoich tożsamości). W razie potrzeby, po konsultacji z Komitetem Redakcyjnym, zasięga się opinii trzeciego recenzenta. Dotyczy to sytuacji, w której ocena danego artykułu nie jest jednoznaczna. Ostateczną decyzję o przyjęciu tekstu do publikacji lub jego odrzuceniu podejmuje Komitet Redakcyjny.

Recenzja ma charakter sformalizowany: Recenzenci zewnętrzni wypełniają obowiązkowy formularz przekazywany wraz z artykułem do recenzji przez Komitet Redakcyjny (formularz recenzencki jest także do pobrania na stronie https://wuwr.pl/nwr/assessment-form).

Wkład w decyzje publikacyjne

Recenzje stanowią ważny element komunikacji naukowej i wpływają na ostateczny kształt artykułów, wspomagając autorów w udoskonalaniu ich tekstów. Opinie w nich wyrażone wpływają tym samym na decyzje publikacyjne Komitetu Redakcyjnego.

Terminowość

Zarówno recenzenci zewnętrzni jak i wewnętrzni (wybierani przez redaktora naczelnego bądź redaktora tomu) zobowiązani są zaopiniować tekst w wyznaczonym przez Komitet Redakcyjny terminie. Termin ten powinien być wyraźnie określony i dopasowany do planu wydawniczego czasopisma.

Recenzent powinien natychmiast powiadomić Komitet Redakcyjny o ewentualnych przesunięciach terminów lub niemożności przygotowania recenzji.

Poufność

Wszystkie artykuły oraz ich recenzje traktowane są jako dokumenty poufne. Recenzentom nie wolno ujawniać treści recenzji ani informacji o artykułach osobom nieupoważnionym. Raport recenzyjny przekazywany jest autorom przez sekretarza redakcji. W ten sam sposób przekazywana jest recenzentom ewentualna odpowiedź autorów.

Informacje niepublikowane, a przedstawione w nadesłanym do recenzji artykule (np. opis i wyniki przeprowadzonych badań, dane, twierdzenia) są traktowane jako poufne i nie mogą zostać wykorzystane w publikacjach własnych recenzenta bez pisemnej zgody autora artykułu.

Standardy obiektywizmu

Tekst powinien być oceniony obiektywnie, a komentarze bądź sugestie poparte czytelnymi argumentami. Niedopuszczalna jest krytyka wynikająca ze względów osobistych lub innych nie mających związku z merytoryczną oceną tekstu.

W ocenie tekstu powinny zostać uwzględnione następujące kryteria: zgodność artykułu z profilem pisma, oryginalność przedstawionych w tekście badań, czytelna argumentacja, możliwość zweryfikowania wyników badań, poprawność językowa.

 Zasady etyki opracowano na podstawie:

  1. COPE’s Best Practice Guidelines for Journal Editors: http://publicationethics.org/files/u2/Best_Practice.pdf
  2. Responsible Journals: https://www.responsiblejournals.org/information/peerreviewpolicies
  3. Zasady etyki wydawnictwa Elsevier: http://www.elsevier.com/about/publishing-guidelines/publishing-ethics
  4. Zasady etyki czasopisma Acta Universitatis Wratislaviensis Slavica Wratislaviensia: https://wuwr.pl/swr/ethics