Spis wszystkich numerów

Tom 17 (2019)

17 tom „Kształcenia Językowego” zawiera pięć artykułów zróżnicowanych tematycznie. Małgorzata Gajak-Toczek zajmuje się sylwetką i osiągnięciami znanego łódzkiego dydaktyka języka i literatury Tadeusza Czapczyńskiego, Anna Tabisz analizuje od strony pragmatyczej, gramatycznej oraz dydaktycznej pytania zadawane uczniom podczas rozmowy maturalnej, Krzysztof Kaszewski zaś opisuje sposoby nauczania uczniów prawidłowej odmiany nazw miast i wsi. Sandra Caban w swoim artykule przedstawia sprawozdanie z własnych badań nad zakłóceniami w komunikacji językowej dziecka z zespołem Aspergera. Głównym przedmiotem szkicu Kordiana Bakuły są dwa przysłowia: Każdy rad tam chodzi, gdzie się urodzi oraz Każdy tam ciągnie, gdzie się ulągnie. Ich analiza prowadzi autora do odrzucenia przygodnie rzuconych uwag Juliana Krzyżanowskiego o erotycznym, a nawet pornograficznym sensie tych przysłów. Obok nich pojawiają się również inne, zwłaszcza Mikołaja Reja, także obce, łacińskie, egipskie. Tom kończą dwa sprawozdania z zagranicznych międzynarodowych konferencji z 2018 roku — jednej w Sankt Petersburgu, drugiej w Tavirze w Portugalii.

Tom 16 (2018)

W 16 tomie Kształcenia Językowego przeważa temat inności i obcości, rozpatrywany z kilku stanowisk: dydaktycznego, językoznawczego, literaturoznawczego, socjologicznego. Przeczytamy o trudnym byciu razem i wobec siebie Polaków i Łemków, Polaków i Niemców, pisarzy polskich na emigracji (Gombrowicz, Pankowski), uczniów przybyłych do polskich szkół z innych krajów. Wielość ujęć głównego tematu dostarczy czytelnikom różnych poznawczych wrażeń.

Tom 15 (2017)

Tom 15 „Kształcenia Językowego” gromadzi prace zróżnicowane tematycznie: o wyrazach dźwiękonaśladowczych, słuchaniu, częściach mowy, ortografii, o rozprawce, opisie, opowiadaniu. Czytelnik znajdzie tu między innymi zachętę do zajęcia się nazwami dźwięków, które bardziej niż inne wyrazy skłaniały do śmiechu i zbawy, co wykorzystywali poeci i autorzy dowcipów; nowe ujęcie pisowni wyrazów typu sukienka: skuteczniejsze od poprzestania na słownikowej regule, że pisze się en, em, on, om przed -ka, -ko, wydaje się umieszczenie wyrazu z trudnością pośród wyrazów pokrewnych, których pisownia nie sprawia trudności, a taki zestaw posłuży do ułożenia niezawodnego rozumowania: jeśli sukienny, sukieneczka, sukienek, to pisz sukienka; analizę uczniowskich wstępów do rozprawek; a także przykłady lekcji języka polskiego w szkole podstawowej poświęconych tematyce uchodźców i uchodźstwa.

Tom 14 (2016)

W niniejszym, czternastym, tomie przeważają prace o kształceniu językowym, ale początek poświęcony jest rozważaniom natury ogólniejszej, odnoszącym się do całej dziedziny zwanej szkolną polonistyką. Drugi w kolejności artykuł zawiera nawiązania do przeszłości, do tradycji. Następny zaś skupia się na szczegółach: na błędach rzeczowych, które — niestety — znajdują się w podręcznikach i zeszytach ćwiczeń stosowanych w szkole w ostatnich kilkunastu latach. Czwarta praca dotyczy ćwiczeń w mówieniu i pisaniu. Autor śledzi słowne zachowania autoprezentacyjne w takich gatunkach, jak życiorys, list motywacyjny, opis przeżyć wewnętrznych, ogłoszenie towarzyskie, dziennik, pamiętnik.

Tom 13 (2015)

W trzynastym tomie serii znajduje się sześć artykułów na różne tematy. Pierwszy z nich, Gabrieli Olchowej, dotyczy porównania sposobów tytułowania osób w dwóch sąsiednich krajach. Materiał jest najnowszy, ujęty wszechstronnie według kryteriów: historycznego, zwyczaju językowego, socjokulturowego. W czasie uczenia się i nauczania języka obcego dochodzi do zderzenia co najmniej dwóch kultur i należących do nich sposobów bycia grzecznym, pojawiają się różnice, które bywają przeszkodami, prowadzącymi niekiedy do konfliktu. Rozpoznaniu i zapewne łagodzeniu napięć przysłuży się komunikacja międzykulturowa występująca w ramach lekcji języka obcego, o czym pisze Maria Peisert. Ćwiczenia fonetyczne są ważną i potrzebną częścią uczenia się języka polskiego przez cudzoziemców, co pokazuje Anna Majewska-Tworek. Następne trzy prace nie wiążą się bezpośrednio z kształceniem, choć oczywiście mogą się mu przysłużyć. Tak zwane teksty, w tym naukowe i popularnonaukowe, są pojmowane przenośnie jako tkaniny, a praca nad nimi jako tkanie. I tego rodzaju tkactwo — rozpoznane w polskim dyskursie literaturoznawczym — stało się przedmiotem artykułu Pawła Jarnickiego. Wpływy języka angielskiego są widoczne w polszczyźnie zarówno potocznej, jak i naukowej. Olga Majchrzak przeprowadziła ankietę wśród polonistów i anglistów na temat dopuszczalności w stylu naukowym niektórych zapożyczeń. Aleksander Wiśniowski natomiast łączy wiedzę o komunikacji językowej w ogóle z komunikacją językową w pewnej szczególnej sytuacji, a mianowicie w sądzie. fragmenty słowa wstępnego Od redaktora

Tom 12 (2014)

Najnowszy numer „Kształcenia Językowego” składa się, jak zwykle, z prac różnorodnych tematycznie, w tym autorów z uniwersytetów w Brnie i Lublanie. Otwiera go artykuł poświęcony czytaniu; kolejny mówi o miejscu języka czeskiego jako ojczystego. Publikacja zawiera także pracę prezentującą wybrane kwestie dotyczące zjawisk umysłowych w ujęciu tzw. neuronauk. Tom mieści też tekst odkrywający istnienie w naszej mowie metafory myślenie to strumień / potok na materiale pochodzącym głównie z początku XXI wieku, z kilkoma przykładami z epok dawniejszych aż po starożytność. Czytelnik na materiale z języków czeskiego i słoweńskiego poznaje różnice w sposobach użycia i w funkcjach semantycznych zaimków nie (ně-/ne-) oraz ich formalnych ekwiwalentów. Artykuł zamykający numer jest refleksją nad terminami nazywającymi odmiany języka, takimi jak żargon, argot, slang, etnolekt.

Tom 11 (2013)

Artykuły składające się na niniejszy tom zebrane zostały w dwóch blokach: dydaktycznym i literacko-językoznawczym. W części I Jan Iluk wyjaśnia rolę tytułów, nagłówków w procesie przyswajania wiedzy z zamieszczonych w podręcznikach tekstów; Kordian Bakuła zajmuje się czytaniem i rozumieniem poszczególnych wyrazów i całych wybranych pieśni Jana Kochanowskiego od gimnazjum po studia filologiczne; Ałła Krawczuk pokazuje metodę uatrakcyjnienia akademickich zajęć z zakresu leksykologii prowadzonych na lwowskiej polonistyce; Jerzy Kowalewski zajmuje się nauczaniem języka polskiego jako obcego i szerzej — nauczaniem kultury polskiej. W części II Jakub Z. Lichański przedstawia zarys rozwoju badań nad retoryką jako teorią tekstu i szczególnie jako dyscypliną bliską logice; Aleksander Wiśniowski prezentuje mowy sądowe wygłoszone na konkursie krasomówczym przez aplikantów adwokackich wrocławskiej izby; Nela Blinova rozpatruje zaś funkcjonalne i stylistyczne właściwości synekdochy leksemów o charakterze abstrakcyjnym i socjalnym.

Tom 10 (2012)

Najnowszy tom Kształcenia Językowego to zbiór dziewięciu artykułów, większość z nich dotyczy dydaktyki języka. Przedstawione w publikacji tematy to: świadomość językowa i krytyczna świadomość językowa; kompetencja tekstotwórcza; historia szkolnictwa polskiego na Łotwie; zastosowanie archigrafemu w nauczaniu języka polskiego jako obcego; wpływ czytelności tekstów na efektywność procesu przyswajania wiedzy; język naturalny a język regularny; postać szaleńca w literaturze różnych epok; historia odczytania pisma linearnego B.

Tom 9 (2011)

Najnowszy tom z wrocławskiej serii „Kształcenie Językowe” zaczyna się artykułem Dr Składny spotyka panią Dulską. Wielka gramatyczna krucjata autorstwa Deborah Cameron z Uniwersytetu Oksfordzkiego. Wyprawa krzyżowa, której terenem działań była Wielka Brytania z 2. połowy lat 80. i 1. połowy lat 90. ubiegłego stulecia, podjęta została w obronie gramatyki i w ogóle pod hasłem "powrotu do podstaw". Podstawy te widziano w tradycyjnych wartościach, tradycyjnych metodach nauczania i tradycyjnej gramatyce. (Podobna batalia o gramatykę odbyła się również w Polsce w latach 90.) O przemianach w nauczaniu języka angielskiego jako ojczystego pisze Kordian Bakuła (UWr): pierwsze dziesięciolecie edukacji językowej w Anglii upłynęło na wzmożonych wysiłkach poprawienia stanu czytania, pisania, mówienia, słuchania, co razem nazywa się piśmiennością (literacy). Dalej Teresa Bruś (UWr) pisze o eseju, Agnieszka Kułacka (King's of College) o teorii aktów mowy, Michalina Biernacka (UŁ) analizuje e-maile pisane przez studentów do nauczycieli, Jolanta Lechowicz kreśli obraz polskich feministek.

Tom 8 (2010)

Tom 8 (18) podzielony został na dwie części: językową i literacką. W części pierwszej pokazano, jak ludzie stosują nazwy zwierząt do ośmieszania, obrażania, poniżania innych osób, grup lub całych narodów, poruszono problematykę poświadczonych językowo relacji między płciami, rolę czasopisma „Nasze Życie” w kształtowaniu tożsamości narodowej oraz zdano sprawę ze stanu nauczania języka angielskiego jako ojczystego.Na część drugą tomu składają się prace o dramacie, prozie i poezji. Jest tu m.in. szkic poświęcony sztukom lalkowym Józefa Ratajczaka, problemom dorastania, poezji dziecięcej.