Spis wszystkich numerów

Tom 66 (2019)

Numer 66 czasopisma „Romanica Wratislaviensia” jest w zasadniczej części poświęcony problematyce postsekularnej obecnej w badaniach nad literaturą, językiem i kulturą. Postsekularyzm odnosi się krytycznie do różnych aspektów tezy o sekularyzacji, podważa sens, społeczną wartość lub faktyczność procesu sekularyzacji w świecie zachodnim. Artykuły zgromadzone w numerze dotyczą obecności i znaczenia religii w literaturze i kulturze francuskiej; pozwalają prześledzić jej przeobrażenia od czasów dawniejszych do najnowszych warunkujących dzisiejsze postsekularne i ponowoczesne na nią spojrzenie.

Tom 65 (2018)

Numer 65 czasopisma „Romanica Wratislaviensia” przynosi rozważania nad sytuacją filologii romańskiej na początku XXI wieku. Nazwa „filologia” odsyła w praktyce akademickiej zarówno do kierunku studiów uniwersyteckich, jak i do dyscypliny naukowej z wielowiekową tradycją. Jeszcze kilkadziesiąt lat temu przez romanistykę rozumiano poznawanie kultur i języków wywodzących się z łaciny, dziś jednak — w konsekwencji wyodrębnienia i usamodzielnienia się hispanistyki, italianistyki, luzytanistyki… — coraz częściej nazwa „filologia romańska” jest używana zamiennie z określeniem „filologia francuska”, czyli dotycząca języka i kultury francuskiej w jej związanej z Francją wersji. Przeobrażenia te nie są jednak wyłącznym czynnikiem zmieniającym status filologii romańskiej, która — podobnie jak inne dyscypliny humanistyczne — znajduje się jednocześnie w obliczu „kryzysu humanistyki” i formowania się „nowej humanistyki”. Taki stan rzeczy wpływa na programy studiów uniwersyteckich. Zebrane w tym numerze artykuły ukazują i omawiają różne aspekty przemian polskiej romanistyki, zwłaszcza zachodzących od połowy XX wieku, a także wskazują wyzwania, jakie stawiają przed nią współczesne zmiany cywilizacyjne.

Tom 64 (2017)

Tom 64 czasopisma „Romanica Wratislaviensia” poświęcony jest w swej zasadniczej części przedstawieniom przyjaźni w literaturze francuskiej od średniowiecza do czasów współczesnych. Z zebranych w tomie prac badaczy polskich i francuskich wyłania się obraz związku międzyludzkiego złożonego i niejednoznacznego, oscylującego pomiędzy szczerym, osobistym przywiązaniem a sformalizowanym, niekiedy wyrachowanym, silnie uwarunkowanym kulturowo zachowaniem społecznym.

Tom 63 (2016)

Tom 63 czasopisma „Romanica Wratislaviensia” poświęcony jest w swej zasadniczej części szeroko rozumianym listom leksemów, należących przede wszystkim do języka francuskiego, a w mniejszym stopniu do polszczyzny. Opublikowane w nim prace wpisują się w różne nurty badań, zawierają one bowiem analizy z zakresu terminologii i leksykologii, studia ściśle leksykograficzne, dotyczące sposobu opisu wybranych grup wyrazów w słownikach dwu- i wielojęzycznych oraz korzystania ze słowników, a także refleksje natury literacko-kulturowej, w których słownik jednojęzyczny postrzegany jest jako przestrzeń walki ideologicznej. Pozostałe teksty zainteresować mogą w szczególności badaczy dyskursu, przekładoznawców oraz glottodydaktyków. Tom zawiera 11 artykułów w języku francuskim i jeden napisany po polsku.

Tom 61 (2014)

Wydany pod redakcją dr Heleny Duffy 61. numer periodyku Romanica Wratislaviensia jest poświęcony w całości francuskojęzycznej powieści historycznej na przestrzeni wieków. Jak pokazują to zebrane w nim artykuły, mimo polemiki którą nieustannie wzbudza, ten problematyczny — bo łączący fikcję z historią — gatunek literacki cieszy się nieustanną popularnością od czasów Mme de Lafayette. Ułożony w porządku chronologicznym według daty publikacji omawianych dzieł tom zawiera jedenaście artykułów poświęconych następującej tematyce: siedemnastowieczna powieść i nowela historyczna oraz dyskusje towarzyszące ich publikacji, historyczny charakter niektórych powieści Voltaire’a, pozycja legendarnego Cour des Miracles w literaturze (Hugo, Süskind), dziewiętnastowieczna powieść historyczna (Zola, Barbey d’Aurevilly) oraz współczesna literatura, której akcja osadzona jest w przeszłości (Le Clézio, Ben Jelloun, Japrisot, Modiano, Makine, Binet). Oprócz wyżej opisanych artykułów numer zawiera cztery recenzje ostatnio opublikowanych prac z zakresu filologii romańskiej.

Tom 60 (2013)

Numer LX czasopisma „Romanica Wratislaviensia” poświęcony został niezwykle aktualnym we współczesnej humanistyce kwestiom odmienności, kontrastów i transferów. Opublikowane w tym tomie prace językoznawcze dotyczą zagadnień szeroko pojętej mowy przytoczonej, wielogłosowości interakcji utrwalonych w tekście literackim i prawniczym, kontrastów opisanych w słownikach dwujęzycznych oraz zapisu struktur kognitywnych w tekstach prasowych. Na styku badań literaturoznawczych i przekładoznawczych sytuują się artykuły analizujące wybrane przypadki tłumaczenia tekstów teatralnych oraz literatury dla dzieci i młodzieży, a także przekładu intersemiotycznego. Prezentujemy również teksty na temat literackiego tematu dwoistości, polifoniczności w literaturze oraz pisarstwa w języku francuskim niebędącym językiem ojczystym. Zapraszamy do lektury precyzyjnych wywodów i śmiałych interpretacji autorów odwołujących się m.in. do badań Jacqueline Authier-Ravuz, Sophie Moirand, Catherine Kerbrat-Orecchioni czy Michaiła Bachtina. Numer zawiera 14 artykułów w języku francuskim i jeden napisany po włosku.

Tom 59 (2012)

Tom 59 czasopisma Romanica Wratislaviensia dotyczy jednej z ważniejszych kwestii w najnowszych badaniach nad przekładem: roli tłumacza i wyzwań stających przed nim we współczesnym świecie, w którym – wg Daniela Gouadeca – „wszystko podlega przekładowi”, a przekład – jak mówi George Steiner – stanowi conditio humana. Składające się na tom artykuły przedstawiają postać tłumacza obserwowaną w różnych perspektywach; znajdujemy w nim studia na temat różnych wyobrażeń – metaforycznych, literackich, utrwalonych w stereotypach, wpisanych w teoretyczne wypowiedzi przekładoznawców – dotyczących tłumacza, jego pracy, statusu i roli społecznej. Obrazy te dopełniane są charakterystyką różnych grup tłumaczy dawnych i współczesnych (ustnych, teatralnych, literackich...), opartą na analizie różnorodnych źródeł (listów i relacji z podróży, archiwów procesów sądowych, ankiet przeprowadzonych wśród samych tłumaczy). Uzupełniają je portrety tłumaczy, którzy wnieśli czy wnoszą wyrazisty wkład w praktykę przekładową lub w refleksję nad nią. Zawarte w tomie prace zainteresują oczywiście przekładoznawców, ale także badaczy, którzy zajmują się różnymi formami kontaktów międzykulturowych oraz pośrednikami niezbędnymi w tych kontaktach, a więc literaturoznawców, teatrologów, kulturoznawców, historyków i socjologów.

Tom 58 (2011)

Tom 58 serii „Romanica Wratislaviensia” przedstawia kwestię pozycji kobiet w społeczeństwie. Autorzy artykułów na przykładach zaczerpniętych z literatury (nie tylko, choć przede wszystkim) opisują proces wykluczania kobiet ze społeczeństwa lub ich akceptacji. Książka zawiera analizę literackiego i społecznego wizerunku kobiety, sposobu jego kształtowania się na przestrzeni wieków. Tom zadedykowano prof. Krystynie Gabryjelskiej, która jest autorką wielu prac poświęconych roli kobiet w literaturze, kulturze, życiu społecznym w XVIII wieku. Wydanie książki dofinansowane przez Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego.

Tom 57 (2010)

Motywem spajającym artykuły zebrane w 57. tomie z serii Romanica Wratislaviensia jest terminologia. Szczególny nacisk położono na proces powstawania terminów (od desygnatu do jego nazwy) oraz na ich funkcjonowanie. Dużym walorem publikacji jest różnorodność dyscyplin, których terminologie są analizowane (literatura, prawo, medycyna), gdyż bez względu na wybór badanej dyscypliny terminologia jest nauką interdycyplinarną w ramach nauk o języku.

Tom 56 (2009)

Tytuł tomu Les mots pelerins („Słowa pielgrzymujące”, „Słowa wędrujące”) jest nieco zagadkowy. Autorzy podjęli się charakterystyki różnych typów tekstów (literackich, dziennikarskich, naukowych) ze względu na użycie odmiennych form językowych (dialogów, cytatów, wyrażeń frazeologicznych, mowy zależnej, niezależnej itd.). Piszą m.in. o francuskich przekładach Marka Twaina i sposobach narracji. Pokazują w ciekawy sposób, że słowa nie mają stałego znaczenia. Słowa „wędrują”, „przelatują” z jednego kontekstu do innego, a ich użycie zależy od intencji wypowiadającej się osoby. Jeden z autorów porównuje ją (celui qui parle) do klienta, który znalazł się w sklepie z rzeczami używanymi. Każdy artykuł jest wnikliwą analizą jakiegoś tekstu. Jeden z nich pokazuje, jak plotka (kłamstwo) staje się prawdą w prasie, w innym czytamy o ewolucji antycznych toposów literackich, czyli powracających motywach wypowiedzi. Jest też artykuł o batalii literackiej zwolenników i przeciwników nowoczesnej powieści w XVIII wieku. To książka nie tylko dla romanistów. Może też po nią sięgnąć czytelnik znający dobrze język francuski lub włoski (jest jeden artykuł w tym języku), interesujący się językoznawstwem, literaturą, językiem prasowym, przekładem.